Hükmün Açıklanmaısnın geri bırakılması, mahkemece verilen kararın, belli denetim süresince sonuç doğurmamasıdır.
Mahkemece verilecek sonuç ceza (tüm arttırımlar ve indirimler yapıldıktan sonra ortaya çıkan ceza) 2 yıl ve aşağı bir hapis cezası veya adli para cezası ise ve sanık daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmamışsa mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir.
Suç nedeniyle bir zarar meydana gelmişse HAGB verilebilmesi için bu zararın giderilmesi gerekir. Burada kasıt maddi zarardır. Mesela çalınan eşyanın iadesi, kırılan camın taktırılması vs. Eğer zararın hesaplama ile belirlenmesi gerekiyorsa bu hesaplama yaptırılarak ödeme istenebilir. Bu ödeme maddi zararlar içindir.
Zarar kısmi şekilde giderilmişse, HAGB mağdurun açık rızası ile verilebilir.
HAGB verilmesinde takdir mahkemenindir.
HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) Güvenlik Soruşturmasında Engel Teşkil Eder mi?
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB), ceza yargılamasında uygulanan bir yöntem olup, sanığın belirli bir denetim süresi boyunca kasıtlı suç işlemediği takdirde hükmün kesinleşmemesini sağlar. Bu, teknik olarak kişinin sabıka kaydına cezanın işlenmemesi anlamına gelir.
Ancak HAGB kararı güvenlik soruşturmalarında tamamen etkisiz değildir. Özellikle devlet kurumlarına işe alım veya belirli güvenlik sınıfı görevler için yapılan soruşturmalarda, HAGB geçmişte işlenmiş bir suç eylemi olarak değerlendirilir. Yani, HAGB uygulanmış olsa bile bazı kamu görevlerine veya özel güvenlik gerektiren pozisyonlara başvuru sırasında bu durum soruşturma kapsamında dikkate alınabilir.
(Mehmethan Kamburoğlu [GK], B. No: 2019/27554, 31/1/2024, § …) Anayasa Mahkemesi Kararına göre HAGB nedeniyle güvenlik soruşturmasında suçlu olarak işlem görmek kesin ceza hükmü olmadan masumiyet karinesine aykırı hareket etmek anlamına gelmektedir.
Hangi suçlara HAGB verilmez?
Disiplin suçları, tazyik hapsi gerektiren haller( nafaka ödenmemesinden dolayı tazyik hapsi ve taahhüdü ihlalden tazyik hapsi) , karşılıksız çek keşide etme, imar kirliliğine sebep olma, Anayasanın 174 üncü maddesinde koruma altına alınan inkılâp kanunlarında yer alan suçlar için HAGB uygulanmaz.
HAGB ceza mıdır?
HAGB, ceza yargılamasında şahıs aleyhinde verilen cezanın denetim boyunca ertelenmesidir. Yani ortada bir ceza kararı vardır.
HAGB sabıka kaydında görünür mü?
HAGB sabıka kaydında görünmez.
Yargılama sırasında HAGB kabul edilmezse ne olur?
HAGB sanığın kabulüne bağlıdır.
Sanık kaçak olup, ifade için yakalandığında mahkemedemuhakka HAGB kabul edip etmediği sorulur. Yargılama boyunca HAGB kabul etmeyen kişi, hüküm kurulana kadar HAGB’yi kabul edebilir.
Aynı dönemde 2 farklı suç işlenmiş olsa da HAGB alınabilir mi?
Şahsın kasıtlı suçtan mahkum olması HAGB’na engeldir. Aynı dönemde 2 farklı suç işlenmişse henüz bu suçlardan mahkumiyet doğmamış demektir. Süre ve zararı giderme bakımından şartlar oluşursa her iki suçtan da HAGB alabilir. Tabi mahkemenin takdirine bağlıdır.
Denetim Süresi ne zaman başlar?
HAGB denetim süresi kararın kesinleşmesi ile başlar. Yani karara itiraz süresi dolduktan sonra başlar.
Denetim süresi ne kadar sürer?
Suç işlediği tarihte 18 yaşındak küçük olan kişiler için 3 yıl, suç tarihinde 18 yaşından büyük olan kişiler için 5 yıl denetim süresi verilir.
Sabıka HAGB’ye engel mi?
Kesinleşmiş adli para cezası ve taksirli suçlardan mahkumiyet HAGB’ye engel değildir. Silinme koşulları oluşmuş sabıka kayıtları da HAGB verilemsine engel değildir.
HAGB ne şekilde silinir?
HAGB, ceza kararını veren mahkemeye başvurularak sildirilir.
HAGB verilmiş hüküm açıklanınca ne olur?
Hüküm açıklanınca, hüküm istiğnaf edilebilir hale gelir.
Denetim süresi içinde şahıs KASITLI bir suç işlerse, bu suç ile ilgili kararı veren mahkeme, önceden HAGB veren mahkemeye yazı yollar. HAGB veren mahkeme duruşma açarak hükmü açıklar. Bu hükmün açıklandığı duruşma veya sanık duruşmada bulunmamışsa mahkeme ilamının tebligatının gelmesi ile istinaf süresi başlar
HAGB halinde özel güvenlik kimliği iptal olur mu?
1 yıldan uzun hapis cezası gerektiren suçlardan HAGB alınırsa veya uyuşturucudan dolayı HAGB alınırsa özel güvenlik kimliğinin iptali söz konusu olabilecektir.
Aşağıdaki suçlardan HAGB alınmış olsa dahi özel güvenlik kimliği iptal olur
*Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine yönelik bir suçlar
*Özel hayata ve hayatın gizliliğine karşı suçlar
*Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar
*Uyuşturucu veya uyarıcı madde ile ilgili suçlar
*Zimmet, irtikâp, rüşvet suçları
*Hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık suçlarından birini işlemek
*fuhuş suçları
HAGB halinde Anayasa Mahkemesi AİHM gibi başvuru yolları açılır mı?
HAGB kararına karşı itiraz yolu tüketildikten sonra Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açılır.
HAGB hangi durumlarda kabul edilmemelidir?
Örneğin avukatların mesleki suçlardan dolayı yargılandıkları durumlarda;
Avukatlık kanunundaki düzenlemeler, disiplin cezası ile bağlantılı ceza davası HAGB ile sonuçlansa dahi, avukatın aleyhinde disiplin cezası verilmesini gerektirecek şekildedir. Disiplin cezaları da, avukatlık kanunu 5 A maddesine aykırılık durumunda meslekten çıkarmaya kadar gidebilmektedir. Bu gibi durumlarda yargılanan avukatın tek amacı beraat etmek olmalıdır.
Avukatlık suçu ile ilgili yargılama gören kişilerin ceza alması neredeyse kesinse, deliller bu derece açıksa, HAGB kabul edilebilir. Ağır bir disiplin cezası verildiği takdirde de ilgili süreler geçtikten sonra memnu hakların iadesi talep edilebilir.
HAGB verildiğinde, sadece HAGB itirazı yapılabilmektedir. Karar üst mahkemeye götürülememektedir. Yani amacın kesinlikle beraat almak olduğu durumlarda HAGB reddi sanığın lehine olabilmektedir.
Ayrıca beraat almanın prestij meselesi haline geldiği medyatik olaylarda da HAGB reddi, sanığın amacına daha uygun olacaktır.
HAGB verilse dahi ceza yargılamasında bir kusur tespiti yapılacağından, olayın mağdurunun bu kararı esas alarak tazminat davası açması gündeme gelebilecektir. Bu gibi durumlarda da beraat ihtimali yüksekse, sonuna kadar gidebilmek adına, HAGB reddedilebilir.
Uyuşturucu Kullanımından Dolayı Verilen HAGB Nasıl İşler?
Uyuşturucu kullanımından dolayı verilen HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması), genel HAGB uygulamalarından farklı bir statüye sahiptir.
- Önceki kasıtlı suç engel teşkil etmez: Kişinin daha önce kasıtlı bir suçtan hüküm giymiş olması, uyuşturucu kullanma suçundan HAGB almasına engel değildir. Yani geçmiş sabıka kaydı, uyuşturucu kullanım HAGB’sini etkilemez.
- Denetim süresi başka suçları etkilemez: Uyuşturucu kullanma suçundan HAGB alan kişi, denetim süresi devam etse bile başka kasıtlı suçlardan HAGB alabilir. Denetim süresi uyuşturucu suçuna özgü olup, genel HAGB hakkını sınırlamaz.
- Uyuşturucu ile ilgili yeni suçlar bozar: Ancak kişi, HAGB kapsamında olduğu uyuşturucu ile ilgili bir suç işlerse (örneğin uyuşturucu ticareti veya bulundurması), HAGB hakkı bozulur ve hüküm açıklanır.
Özetle: Uyuşturucu kullanımından kaynaklı HAGB, kendi özel kuralları ile işler ve yalnızca uyuşturucuya ilişkin suçlarda bozulur; önceki veya diğer kasıtlı suçlar bu HAGB’yi etkilemez.
