Dava Harcı Nasıl Hesaplanır? UYAP Harç Hesaplama 2026

Dava harcı, mahkemeye başvurulması ve yargılama sırasında yapılan bazı işlemler nedeniyle kanun gereğince ödenen yargılama gideridir. Avukatlık ücreti ile dava harcı aynı şey değildir. Bunun yanında mahkemenin istediği her para da harç değildir. Dava sırasında ayrıca gider avansı, bilirkişi ücreti, keşif gideri, tanık gideri, tercüme veya yurt dışı istinabe masrafı istenebilir.

Özellikle yüksek miktarlı tazminat davalarında dava açmadan önce ne kadar harç ödeneceğinin bilinmesi önemlidir. Talep edilen miktar arttıkça nispi harç da artabilir. Buna karşılık boşanmanın eki niteliğindeki bazı tazminat taleplerinde harç alınmaması veya ölüm ve bedensel zarar nedeniyle açılan tazminat davalarında dava açılışında alınan harç bakımından özel hükümler uygulanması mümkündür.

Dava açmadan önce yaklaşık harç miktarı UYAP Vatandaş Portalındaki harç hesaplama ekranından görülebilir. Ancak UYAP’ta görülen dava açılış masrafı ile dava boyunca çıkabilecek toplam yargılama giderinin aynı olmadığı unutulmamalıdır.

Dava Harcı Nedir?

Dava harcı, yargılama hizmeti nedeniyle Devlet tarafından alınan ve miktarı Harçlar Kanunu ile bağlı tarifelere göre belirlenen paradır.

Davanın türüne göre maktu veya nispi harç alınabilir. Para ile ölçülebilen birçok davada talep edilen miktar harcın hesaplanmasında önem taşır. Örneğin 100.000 TL’lik tazminat talebi ile 1.000.000 TL’lik tazminat talebinin dava açılışındaki harç yükü aynı değildir.

Bununla birlikte harç ile mahkeme masrafı aynı kavram değildir. Bilirkişi ücreti, keşif gideri, tanık ücreti veya tebligat gideri de yargılama gideridir ancak bunlar dava harcı değildir.

Dava Harcı Neye Göre Belirlenir?

Öncelikle davanın para ile ölçülebilen bir uyuşmazlık olup olmadığına bakılır. Para ile ölçülemeyen bazı davalarda maktu harç uygulanırken, belirli bir paranın veya ekonomik değerin dava konusu olduğu birçok uyuşmazlıkta nispi harç söz konusu olur.

Örneğin bir kişi hakaret nedeniyle 100.000 TL manevi tazminat isterse dava değeri 100.000 TL’dir. Aynı olay nedeniyle 1.000.000 TL manevi tazminat istenmesi hâlinde harç hesabında bu daha yüksek dava değeri esas alınır.

Bu nedenle özellikle manevi tazminat davalarında yalnız “ne kadar tazminat kazanabilirim?” sorusuna değil, bu miktar üzerinden dava açarken ne kadar harç yatırılacağına da bakılmalıdır.

100.000 TL ile 1.000.000 TL Tazminat Davasının Harcı Aynı mıdır?

Aynı değildir. Nispi harca tabi bir davada talep edilen miktar arttıkça buna bağlı olarak hesaplanan harç da artar.

Bu nedenle manevi tazminat davasında gerçekçi olmayan şekilde çok yüksek bir miktar yazılması yalnız davanın sonucunu değil, dava açılışındaki harç yükünü de etkiler.

Örneğin hakaret nedeniyle açılacak davada 100.000 TL yerine 1.000.000 TL manevi tazminat talep edilmesi dava değerini on kat artırır. Mahkemenin sonunda talebin tamamını kabul edeceğinin garantisi bulunmadığı için, talep miktarının olayın ağırlığı ve benzer uyuşmazlıklar değerlendirilerek belirlenmesi gerekir.

Ölüm, Darp ve Bedensel Zarar Davalarında Harç Daha mı Düşüktür?

Burada önemli bir ayrım vardır. Ölüm ve cismani zarar nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında toplam tazminat talebinin harçtan tamamen veya sürekli olarak daha düşük oranda vergilendirildiği söylenemez.

Özel düzenleme, dava açılırken peşin alınan karar ve ilam harcının oranına ilişkindir.

Normal nispi harca tabi davalarda karar ve ilam harcının belirli bir bölümü dava açılırken peşin alınırken, ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında peşin alınan bölüm bakımından daha düşük bir oran uygulanır.

Bu nedenle UYAP’ta aynı miktarda bir hakaret nedeniyle manevi tazminat talebi ile trafik kazası sonucu bedensel zarar nedeniyle tazminat talebinin dava açılışında farklı tutarlar göstermesi mümkündür.

Burada eski metindeki “aynı miktar istense bile cismani zarar davasının harcı daha düşüktür” cümlesini bu nedenle böyle düzeltmek gerekir: avantaj özellikle başlangıçta peşin yatırılan harç yönündendir. Harçlar Kanunu m.28’de ölüm ve cismani zarar nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında peşin alınacak harç bakımından özel oran öngörülmektedir.

Manevi Tazminat Davasında Harç Nasıl Hesaplanır?

Manevi tazminat talebinde istenen miktar dava dilekçesinde açıkça gösterilir ve dava değeri bu miktara göre belirlenir.

Örneğin hakaret nedeniyle 250.000 TL manevi tazminat talep ediliyorsa dava 250.000 TL değer üzerinden açılır. Talep 1.000.000 TL ise harç da buna göre hesaplanır.

Bu nedenle manevi tazminatta çok düşük miktar istemenin de gerçekçi olmayan derecede yüksek miktar istemenin de sonuçları vardır.

Manevi tazminat talebinin sonradan artırılması konusunda Yargıtay’ın bölünmezlik ilkesine dayanan uygulaması bulunduğundan, talep miktarı belirlenirken harç maliyetiyle birlikte dava stratejisinin de baştan düşünülmesi gerekir.

Maddi Tazminat Davasında Harç Nasıl Hesaplanır?

Maddi tazminat davasında dava değeri kural olarak talep edilen maddi zarar miktarıdır.

Ancak zarar miktarının dava açılırken tam olarak belirlenmesinin mümkün olmadığı bazı uyuşmazlıklarda belirsiz alacak davası veya şartları mevcutsa kısmi dava gündeme gelebilir.

Örneğin trafik kazası sonrasında sürekli iş göremezlik oranı ve gelecekteki gelir kaybı henüz hesaplanmamış olabilir. Bu durumda talebin nasıl kurulacağı, yalnız harçtan tasarruf amacıyla değil HMK’daki dava türlerinin şartlarına göre belirlenmelidir.

Bu nedenle “maddi tazminatta istediğim kadar düşük miktardan dava açarım, sonra artırırım” şeklinde genel bir kural yoktur.

Boşanma Davasında Maddi ve Manevi Tazminat İçin Harç Ödenir mi?

Boşanma davası içerisinde Türk Medeni Kanunu’nun 174. maddesine dayanılarak boşanmanın fer’isi olarak istenen maddi ve manevi tazminatlar ayrıca nispi harca tabi değildir.

Örneğin boşanma davasında eşlerden biri boşanmanın yanında 500.000 TL maddi ve 500.000 TL manevi tazminat istemişse, bu talepler sırf toplam 1.000.000 TL olduğu için genel bir alacak davasında olduğu şekilde ayrıca nispi harçlandırılmaz.

Ancak bu istisna, boşanmayla bağlantılı olduğu söylenen her para talebinin harçsız olduğu anlamına gelmez.

Ziynet alacağı, mal rejiminin tasfiyesi, katkı payı, değer artış payı veya boşanmanın fer’isi niteliğinde olmayan bağımsız bir alacak talebinin harç durumu ayrıca değerlendirilir.

Adli Yardım ile Harç Ödemeden Dava Açılabilir mi?

Yargılama giderlerini karşılaması kişinin kendisinin ve ailesinin geçimini önemli ölçüde güçleştirecekse ve ileri sürdüğü talebin açıkça dayanaksız olmadığı görülüyorsa adli yardım talep edilebilir.

Adli yardım yalnız “hiç geliri olmayanların” yararlanabileceği bir kurum değildir. Kişinin geliri bulunmasına rağmen ekonomik durumu itibarıyla dava masraflarını karşılaması hayatını ciddi biçimde zorlaştırıyorsa da şartları ayrıca değerlendirilir.

Mahkeme adli yardım talebini kabul ederse yargılama harç ve giderlerinin geçici olarak alınmaması, bazı masrafların Devlet tarafından karşılanması gibi sonuçlar doğabilir.

Dolayısıyla bu durum teknik olarak kişinin baştan “harçtan tamamen muaf” ilan edilmesi değil, HMK’daki adli yardım hükümlerinden yararlanmasıdır.

UYAP Vatandaş Portalından Dava Harcı Nasıl Hesaplanır?

Dava açmadan önce yaklaşık tutarı görmek için UYAP Vatandaş Portalındaki harç hesaplama bölümü kullanılabilir.

İzlenecek yol genel olarak şöyledir:

1. E-Devlet hesabınızla UYAP Vatandaş Portalına giriş yapın.
2. Harç veya dava masrafı hesaplama bölümünü açın.
3. Açacağınız davaya uygun mahkeme ve dava türünü seçin.
4. Para ile ölçülebilen bir dava ise talep edeceğiniz miktarı girin.
5. Sistem tarafından hesaplanan harç ve diğer başlangıç giderlerini inceleyin.

Örneğin hakaret nedeniyle 100.000 TL manevi tazminat talep etmeyi düşünüyorsanız dava değerini buna göre girerek yaklaşık dava açılış masrafını görebilirsiniz.

Bedensel zarar veya ölüm nedeniyle açılacak tazminat davasında ise davanın doğru kategorisinin seçilmesi gerekir. Çünkü dava açılışındaki peşin harç bakımından özel hüküm uygulanabilir.

UYAP ekranlarının menü adları zaman içerisinde değişebileceğinden önemli olan harç hesaplama işlevine ulaşarak doğru dava türü ve dava değerini seçmektir.

UYAP’ta Görülen Harç Davanın Bütün Masrafı mıdır?

Davanın açılışında görülen tutar, yıllarca sürebilecek bir davada ödenecek bütün masrafları baştan göstermez.

Dava devam ederken mahkeme:

• bilirkişi incelemesi,
• keşif,
• tanık,
• tebligat,
• tercüme,
• Adli Tıp incelemesi,
• yurt dışı istinabe,
• başka kurum veya mahkemelerle yapılacak işlemler için ayrıca masraf yatırılmasını isteyebilir.

Bu nedenle “UYAP’ta 5.000 TL harç çıktı, dava boyunca başka para ödemeyeceğim” düşüncesi doğru değildir.

Harç ile Mahkemenin Kesin Süre Vererek İstediği Para Aynı Şey midir?

Mahkemenin ara kararda “iki hafta kesin süre içerisinde 10.000 TL yatırılmasına” karar vermesi, bu 10.000 TL’nin mutlaka dava harcı olduğu anlamına gelmez.

İstenen tutar dört farklı nitelikten birine sahip olabilir:

İstenen tutar	Ne için ödenir?	Ödenmezse ne olabilir?
Harç	Kanunun öngördüğü yargı harcı	Yargılamadaki sonraki işlemler durabilir veya eksik harcın tamamlanması gerekir
Gider avansı	Davanın genel yürütme giderleri	Dava şartı yönünden sonuç doğurabilir
Delil avansı	Bilirkişi, keşif, tanık gibi belirli bir delil	O delilden vazgeçilmiş sayılma sonucu doğabilir
Diğer özel giderler	Tercüme, istinabe, Adli Tıp vb.	İlgili işlemin yapılmasına ilişkin sonuç doğurur

Dolayısıyla mahkemenin istediği paranın miktarından önce hangi amaçla istendiğine bakılmalıdır.

Gider Avansı Nedir?

Gider avansı, davanın yürütülmesi için gereken genel yargılama giderlerini karşılamak amacıyla alınır.

Davacı dava açarken yargılama harçlarının yanında ilgili tarifeye göre gider avansı da yatırır. Dava sırasında bu avansın yetersiz kaldığı anlaşılırsa mahkeme eksikliğin tamamlanması için iki haftalık kesin süre verebilir. HMK m.120 bu ayrımı açıkça düzenlemektedir.

Tebligat ve dosyanın yürütülmesi için gerekli genel giderler bu kapsamdadır.

Delil Avansı Nedir?

Delil avansı ise belirli bir delilin mahkeme tarafından toplanabilmesi için gereken paradır.

Örneğin “Dosyanın bilirkişiye gönderilmesine ve 8.000 TL bilirkişi ücretinin davacı tarafından iki hafta kesin süre içerisinde yatırılmasına” şeklindeki ara kararda istenen para kural olarak bilirkişi delilinin masrafıdır, dava harcı değildir.

HMK m.324’e göre taraf, dayanmış olduğu delil için mahkemenin belirlediği avansı verilen kesin süre içerisinde yatırmalıdır. Yatırılmaz ve diğer taraf da avansı ödemezse kural olarak o delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır.

Bu sonuç bazen davanın sonucunu doğrudan etkileyebilir. Örneğin teknik bilirkişi incelemesi olmadan ispatlanamayacak bir zarar bakımından bilirkişi avansının yatırılmaması, gerekli delilin elde edilememesine ve sonuçta talebin ispatlanamamasına yol açabilir.

Bilirkişi Ücreti Harç mıdır?

Bilirkişi ücreti harç değildir.

Mahkeme, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren bir konuda bilirkişi incelemesine karar verdiğinde bilirkişiye ödenecek ücret ve varsa diğer masraflar için taraflardan avans yatırılmasını isteyebilir.

Bu nedenle avukatın “Mahkeme bilirkişi için 12.000 TL yatırılmasına karar verdi.” demesi ile “12.000 TL dava harcı çıktı.” demesi hukuken aynı anlama gelmez.

İlkinde belirli bir delilin giderinden, ikincisinde Devlete ödenen harçtan söz edilmektedir.

Keşif İçin İstenen Para Harç mıdır?

Keşif yapılabilmesi için hâkim, yazı işleri personeli, bilirkişi veya gerekli diğer kişilerin keşif mahalline gitmesi gerekebilir. Ulaşım ve diğer masrafların karşılanması için taraflardan keşif avansı istenebilir.

Bu tutar da sırf mahkeme istediği için “dava harcı” hâline gelmez.

Dosyanın niteliğine göre ayrıca keşif harcı bulunması da mümkündür; ancak keşfin gerçekleştirilmesi için istenen bütün para tek başına harç değildir.

Kesin Sürede Para Yatırılmazsa Dava Reddedilir mi?

Mahkemenin “kesin süre” vermiş olması önemlidir; fakat her kesin sürenin kaçırılması davanın doğrudan reddedileceği anlamına gelmez.

Sonuç, hangi para için kesin süre verildiğine göre değişir.

Bilirkişi delili için verilen avans yatırılmazsa o delilden vazgeçilmiş sayılma gündeme gelebilir. Gider avansı eksikliğinde dava şartına ilişkin farklı sonuçlar doğabilir. Eksik harçta ise Harçlar Kanunu hükümleri uygulanır.

Harçları Sonradan Yatırsam Olmaz mı?

Harç veya mahkeme giderinin ne zaman yatırılacağı, istenen paranın niteliğine göre değişir.

Mahkeme bir eksikliğin giderilmesi için kesin süre vermişse bu sürenin geçirilmesi ciddi hak kaybına yol açabilir.

Özellikle:

• bilirkişi,
• keşif,
• tanık,
• gider avansı,
• eksik harç konusunda verilen ara kararlar “daha sonra yatırırım” düşüncesiyle bekletilmemelidir.

Manevi tazminat davasında da talep edilen miktar baştan açıkça belirlenir ve dava açılışındaki harç bu dava değeri üzerinden hesaplanır.

Maddi tazminat davasında ise kısmi veya belirsiz alacak davasının şartları mevcutsa talebin daha sonra artırılabilmesi mümkündür; bu durumda artırılan miktara ilişkin harç da usulüne uygun biçimde tamamlanır.

Avukatın İstediği Her Para Dava Harcı mıdır?

Avukatın dava devam ederken müvekkilinden para istemesi hâlinde bu tutarın tamamının harç olduğu varsayılmamalıdır.

Örneğin aynı anda:

• dava harcı,
• gider avansı,
• bilirkişi ücreti,
• keşif masrafı,
• tercüme gideri istenmiş olabilir.

Bunun dışında avukatlık ücreti de ayrı bir kalemdir.

Bu nedenle ödenecek tutar yüksek görünüyorsa en doğru yöntem, avukattan hangi kalem için ne kadar para istendiğini gösteren masraf dökümü istemektir.

Böylece örneğin:

Dava harcı: … TL
Gider avansı: … TL
Bilirkişi ücreti: … TL
Tercüme/istinabe: … TL

şeklinde yapılan ödeme açık biçimde takip edilebilir.

Avukat Davama Ücretsiz Bakıyor Ama Yüklü Miktarda Harç İstedi; Bu Normal mi?

Bir avukatın vekâlet ücreti almadan davaya bakması, mahkemenin istediği harç ve masrafların da ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Avukatlık ücreti avukatın hukuki hizmetinin karşılığıdır. Mahkeme harcı, bilirkişi ücreti veya keşif gideri ise başka kişilere veya Devlete ödenen yargılama gideridir.

Bu nedenle ücretsiz bakılan bir davada dahi yüksek miktarda mahkeme masrafı çıkabilir.

Tereddüt varsa doğrudan “İstediğiniz tutarın ne kadarı harç, ne kadarı bilirkişi veya diğer mahkeme gideridir?” şeklinde bir döküm istenmesi yeterlidir.

Sistem veya mahkeme kayıtlarındaki tutarlar ile bildirilen masraf arasında açıklanamayan bir fark bulunması hâlinde bu farkın nedeninin sorulması gerekir. Yalnız miktarın yüksek olmasından avukatın ücreti harç adı altında aldığı sonucu çıkarılamaz.

Adli Yardım Kararım Varken Avukat Harç İsteyebilir mi?

Öncelikle adli yardım kararının kapsamı ve hâlen geçerli olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Mahkeme adli yardım talebini reddetmiş veya daha önce verilen yardım kararını kaldırmışsa ilgili harç ve giderlerin yatırılması istenebilir.

Adli yardım devam ediyorsa hangi giderin neden talep edildiğinin mahkemenin ara kararı ve adli yardım kararının kapsamı üzerinden incelenmesi gerekir.

Dolayısıyla burada da yalnız “avukat para istedi” bilgisinden hareket edilmemelidir.

Almanya’da Tanık Dinletmek İçin 250 Euro İstenmesi Gerçek mi?

Türkiye’de görülen bir davada Almanya’da tanık dinlenmesi, kişinin ekonomik ve sosyal durumunun araştırılması veya başka bir adli işlemin yapılması gerekiyorsa uluslararası istinabe giderleri gündeme gelebilir.

Bu gider dava harcıyla aynı şey değildir.

Almanya makamları nezdinde yapılacak bazı adli işlemler için sabit gider veya avans istenebilmektedir. Bu nedenle Türkiye’deki mahkeme, işlem yapılmadan önce tarafın belirli miktarda Euro yatırmasına karar verebilir.

Örneğin bir tanığın Almanya’da dinlenmesi veya Almanya’daki makamlar aracılığıyla ekonomik ve sosyal durum araştırması yapılması için ayrı masraf çıkması mümkündür.

Ancak yabancı devletlerce talep edilen istinabe giderleri zaman içerisinde değişebildiğinden, dosyada gönderilen güncel mahkeme müzekkeresinde veya Adalet Bakanlığının güncel bildiriminde yazan tutar esas alınmalıdır. Eski bir dosyada veya eski bir tarifede görülen 250 Euro’nun bütün yıllarda ve bütün işlemlerde değişmez ücret olduğu varsayılmamalıdır.

Dava Sonunda Ödediğim Harcı Geri Alabilir miyim?

Yargılama giderlerinin nihai olarak hangi taraf üzerinde bırakılacağı, davanın sonucuna ve tarafların haklılık oranına göre belirlenir.

Davacı dava açarken harç ve diğer bazı masrafları peşinen ödemek zorunda kalabilir. Davanın sonunda haklı çıkması hâlinde, mahkeme yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verebilir.

Davanın kısmen kabul edilip kısmen reddedilmesi hâlinde ise giderler haklılık oranına göre paylaştırılabilir.

Ancak mahkemenin karşı tarafa yüklediği bir gider ile bu tutarın fiilen tahsil edilmesi aynı şey değildir. Karşı tarafın hiçbir malvarlığı veya geliri bulunmaması hâlinde hüküm bulunmasına rağmen tahsilat güçleşebilir.

Bu nedenle özellikle yüksek miktarda harç ve bilirkişi gideri gerektiren tazminat davalarında yalnız davanın kazanılma ihtimali değil, hükmedilecek alacağın tahsil kabiliyeti de dava açılmadan önce değerlendirilmelidir.

Beni Mağdur Eden Kişiye Karşı Dava Açarken Neden Harç Ödüyorum?

Harç, karşı tarafın haklı veya haksız olmasından bağımsız olarak yargı hizmetine ilişkin kanuni bir mali yükümlülüktür. Bu nedenle kişi kendisini tamamen haklı görse dahi dava açılışında kanunun öngördüğü harç ve giderleri yatırmak durumunda kalabilir.

Mahkeme kimin haklı olduğuna ancak yargılama sonunda karar verir.

Dava sonunda davacı haklı bulunursa yaptığı yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesi gündeme gelir. Davacı kısmen haklı çıkarsa giderler de buna göre paylaştırılabilir.

Bu nedenle dava açmadan önce harç, bilirkişi ve diğer masrafların toplamının, talep edilen alacak ve davanın ispat durumu ile birlikte değerlendirilmesi özellikle düşük miktarlı uyuşmazlıklarda önem taşır.