Çalışma hayatında en sık karşılaşılan sorulardan biri şudur: “İstifa edersem kıdem tazminatımı yakar mıyım?”
Normal şartlarda evet. İşçi kendi isteğiyle ayrıldığında kıdem tazminatı alamaz. Ancak emeklilik nedeniyle yapılan fesih bu kuralın en önemli istisnalarından biridir.
Mevzuat, emeklilik için gerekli sigortalılık süresi ile prim gününü doldurmuş fakat yaşını bekleyen işçiye, işyerinden ayrılırken kıdem tazminatını talep etme imkânı tanır. Yani burada amaç, çalışanın emekliliğe yaklaşmış olması nedeniyle işten ayrılmak istemesini korumaktır.
Dikkat edilmesi gereken temel nokta şudur: Bu işlem emekli maaşının bağlanması anlamına gelmez. Sadece işçi ile işveren arasındaki tazminat ilişkisidir. Yaş şartı geldiğinde ayrıca emekli maaşı almak için SGK’ya başvuru yapılır.
Yaşı Bekleyen İşçi Prim Güün Doldurduğunda İstifa Edebilir mi?
Uygulamada pek çok kişi, emekli aylığı bağlanamayacağı için kıdem tazminatı da alamayacağını düşünür. Oysa yaş dışındaki şartlar tamamlanmışsa, kanun işçiye sözleşmesini emeklilik sebebiyle sona erdirme hakkı verir.
Bu nedenle, prim günü ve sigortalılık süresi dolmuş bir çalışan, yaşını bekliyor olsa bile kıdem tazminatını talep ederek işten ayrılabilir.
Hangi Tarihe Göre Hangi Prim Gün Sayısı Aranır?
Koşullar sigorta başlangıç tarihine göre değişmektedir.
8 Eylül 1999 tarihinden önce sigorta girişi bulunan çalışanlar bakımından 15 yıllık sigortalılık süresi ve 3600 prim günü yeterlidir.
Bu tarihten sonra sigortalı olanlar için ise sistem kademelidir. 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında işe girenler, ya 25 yıl sigortalılık ve 4500 prim gününü doldurmalı ya da yıl şartına bakılmaksızın 7000 prim gününe ulaşmalıdır.
30 Nisan 2008 sonrasında sigortalı olanlarda ise 25 yıl ve 5400 prim günü aranır.
Bu şartlar yerine geldiğinde işçi, emeklilik gerekçesiyle iş sözleşmesini sona erdirip kıdem tazminatını isteyebilir.
SGK’dan Emeklilik Yazısı Nasıl Alınır?
Pratikte en çok sorun yaşanan nokta burasıdır. İşveren, işçinin gerçekten emeklilik şartlarını sağlayıp sağlamadığını bilmek ister. Bu nedenle Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan alınan ve kıdem tazminatı alabileceğini gösteren yazı kritik önemdedir.
Bu belge e-Devlet Kapısı üzerinden temin edilebilmektedir. Sistem, SGK kayıtlarını esas alarak kişinin ilgili şartları sağlayıp sağlamadığını kontrol eder ve uygunluk varsa barkodlu bir belge oluşturur.
Ancak bazı durumlarda (hizmet birleştirmesi, askerlik/doğum borçlanması, eski Bağ-Kur günleri gibi) bilgiler sistemde otomatik görünmeyebilir. Bu halde müdürlükten ayrıca başvuru yapmak gerekebilir.
Fesih Şekli Nasıl Olmalıdır?
Her ne kadar kanun sözlü feshi tamamen geçersiz saymasa da, ileride doğabilecek uyuşmazlıklarda ispat sorunu yaşamamak için ayrılışın mutlaka yazılı yapılması gerekir. Emeklilik nedeniyle iş sözleşmesinin feshinin ispatı için noterden ihtar şeklinde gönderilmesi içerik ve tarih ispatı için kolaylık sağlamaktadır. Yazıda açıkça emeklilik nedeniyle işten ayrılındığı belirtilmelidir.
Emeklilik Nedeniyle İşten Ayrılan İhbar Tazminatı Talep Edilebilir mi?
Hayır. Çünkü sözleşmeyi sona erdiren taraf işçidir. Kanun bu durumda kıdem tazminatını korur; ancak ihbar tazminatı hakkı doğmaz.
Emeklilik Nedeniyle İşten Ayrılma Davasında Fazla Mesai ve Diğer Haklar İstenir mi?
Evet, kıdem tazminatı, fazla mesailer, ödenmemiş maaşlar, yıllık izin ücretleri gibi tüm alacaklar istenebilir. İş kazasından doğan tazminat hakları, geç başlatılan sigortalılıktan doğan haklar ayrı davaların konusudur.
Emeklilik Nedeniyle Kıdem Tazminatı Alıp Sonra Çalışmaya Devam Edebilir mi?
Evet. Emeklilik gününü doldurmak sonrasında çalışmaya engel değildir. Aynı iş yeri sizi kabul ediyorsa aynı işyerinde de çalışmaya devam edilebilir. Yalnır yeni dönem için kıdem tazzminatı hesaplaması yeni giriş tarihinden itibaren başlar.
Emekli Olan Kişi Çalışmaya Devam Ederse Kıdem Tazminatı Alabilir mi?
Evet emekli olan kişi de işe giriş tarihinden itibaren senesini doldurunca kıdem tazminatına hak kazanır.
İşveren Emeklilik Nedeniyle Kıdem Tazminatı Vermeyi Reddediyorsa Ne Yapılır?
Önce arabuluculuk başvurusu yapılır. Burada anlaşma sağlanamazsa içeriği ispatlı fesih dilekçesi, emekliliğe yeter prim günü doldurulduğuna dair SGK evrakı ile dava açılır.
Pirim Günü Dolan İşçi Otomatik Olarak Emekli Olur mu?
Hayır emeklilik taleple bağlıdır. Filanca tarihte emekli olabilirdim diyerek kıdem tazminatı istenemez. Mesela 2024 yılında pirim gün sayısı nedeniyle emekli olabilecekken olmamış ancak 2025 yılında işyerinde çıkan kavga sonucu işten kovulan işçi 2024 yılında emekli olabilirdim diyerek tazzminat isteyemez.
İş değiştirmeyi düşünen kişi emekliliği öne sürerek kıdem tazminatını yakmadan işten çıkabilir mi?
Evet. Daha cazip iş bulan kişi prim günü doldurma sebebiyle kıdem tazminatını yakmadan işten çıkıp yeni bir yerde işe başlayabilir.
