Boşanma süreci, hukuki olduğu kadar duygusal ve ekonomik sonuçları da olan ciddi bir süreçtir. Bu nedenle boşanmak isteyen kişilerin ilk adımı bilinçli ve stratejik şekilde atması, ileride telafisi mümkün olmayan hak kayıplarının önüne geçilmesi açısından hayati önemdedir. Türkiye’de boşanma davaları, boşanma dava dilekçesinin Aile Mahkemesi’ne sunulmasıyla başlar. Ancak uygulamada görüldüğü üzere, asıl belirleyici olan yalnızca davanın açılması değil, davanın nasıl ve hangi hukuki zeminde açıldığıdır.
Boşanmak İçin İlk Olarak Ne Yapılmalıdır?
Boşanma süreci, boşanma dava dilekçesinin mahkemeye sunulmasıyla başlar. Bu dilekçe, davanın kaderini belirleyen en önemli aşamadır. Gelişigüzel, kopyala-yapıştır yöntemiyle veya arzuhalciye yazdırılarak hazırlanan dilekçeler, telafisi zor hak kayıplarına yol açabilmektedir. Uygulamada, bu nedenle mağdur olan pek çok kişi bulunmaktadır.
Bir Samsun boşanma avukatı olarak, dava dilekçesinin hazırlanmasından yargılama sürecinin sonuna kadar müvekkillerimize hukuki destek sağlamaktayız.
Boşanma sürecine başlamadan önce şu hususların netleştirilmesi gerekir:
- Boşanma konusunda kesin karar verilmiş olması
- Çalışılacak avukatın belirlenmesi
- Eşler arasındaki tüm sorunların, bu sorunlara ilişkin delil ve tanıkların önceden değerlendirilmesi
Özellikle çekişmeli boşanma davalarında, yalnızca dilekçe vermek yeterli değildir. Boşanmaya sebep olan olayların ayrıntılı şekilde açıklanması ve mahkeme huzurunda ispatlanması gerekir.
Boşanmak İçin Gerekli Şartlar Nelerdir?
- Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması zorunludur.
- Çekişmeli boşanmada süre şartı yoktur. Ancak eşin kusurlu ve evliliği çekilmez hale getiren davranışlarının bulunması ve bunların ispatlanabilmesi gerekir.
- Özel boşanma sebepleri şunlardır:
zina, hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış, haysiyetsiz hayat sürme, terk ve akıl hastalığı.
Zina, hayata kast ve haysiyetsiz hayat sürme sebeplerine dayanılarak dava açılacaksa, öğrenmeden itibaren 6 ay içinde dava açılması gerekir. Ancak devam eden ilişkilerde bu süre işlemeye başlamaz.
- Türk vatandaşı olmayan kişiler de eşlerini Türkiye’de boşayabilir. Bunun için mavi kart veya geçerli oturum izni gereklidir.
Kesin Boşanma Ne Zaman Gerçekleşir?
Boşanma, gerekçeli kararın kesinleşmesiyle hukuken tamamlanır. Süreç şu şekilde işler:
- Gerekçeli karar taraflara tebliğ edilir.
- Tebliğden itibaren 15 gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.
- İstinaf edilmezse karar kesinleşir.
- İstinaf edilirse, bölge adliye mahkemesi kararı onar, bozar veya dosyayı yeniden yargılama için geri gönderir.
- İstinaf kararına karşı temyiz yoluna gidilirse Yargıtay incelemesi yapılır.
- Onama veya düzelterek onama ile karar kesinleşir.
Yani kararın kesinleşme süresi, tarafların üst mahkemelere başvuru durumuna göre değişir.
Boşandığım Anda Yeniden Evlenebilir miyim?
- Taraflar birlikte dilekçe vererek kararın kesinleşmesini talep ederse, karar derhal kesinleşir.
- Karar nüfusa işlendiği anda erkek yeniden evlenebilir.
- Kadın için iddet müddeti (300 gün) söz konusudur. Ancak hamile olmadığını ispatlamak kaydıyla iddet müddetinin kaldırılması davası açarak yeniden evlenebilir.
- Kesinleşme tarihinde kadının başka bir erkekten hamile olması halinde, doğacak çocuk eski eş üzerine kayıtlı olur.
Samsun boşanma avukatı olarak, iddet müddetinin kaldırılması davalarında da müvekkillerimize destek sağlamaktayız.
Boşanma Davası Nasıl Tek Celsede Biter?
- Anlaşmalı boşanma davası olarak açılan dosyalar
- Çekişmeli açılıp sonradan anlaşmalıya çevrilen davalar
genellikle tek celsede sonuçlanır.
Ücretsiz Boşanmak İçin Nereye Başvurulur?
Gelir durumu yetersiz olan kişiler, bulundukları ilin Barosu Adli Yardım Bürosuna başvurarak ücretsiz avukat talep edebilir.
En Hızlı Şekilde Nasıl Boşanılır?
Eşlerin;
boşanma, velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı konularında anlaşarak anlaşmalı boşanma davası açması, en hızlı yöntemdir.
Boşanma Davası Açan Kadının Hakları Nelerdir?
Boşanma davası açan kadın;
- Geliri yoksa veya asgari ücretin altındaysa nafaka alabilir.
- Dava süresince tedbir nafakası talep edebilir.
- Aile konutunun kendisine özgülenmesini isteyebilir.
- Kiracı ise kira sözleşmesinin kendisine devrini talep edebilir.
- Barodan adli yardım kapsamında avukat isteyebilir.
- Düğünde takılan altınları geri isteyebilir.
- Çocukların velayetini ve çocuklar için nafaka talep edebilir.
- Evlilik süresince edinilen mallar için mal paylaşımı davası açabilir.
- Şiddet veya tehdit varsa uzaklaştırma kararı aldırabilir.
- Eşin mal kaçırmasını önlemek için tedbir isteyebilir.
- Maddi ve manevi tazminat talep edebilir.
Boşanma Davası Kaç Celsede Biter?
Bu tamamen davanın anlaşmalı mı çekişmeli mi olduğuna, tanıkların dinlenmesine, ek davalara, bilirkişi ve sosyal inceleme raporlarına, hatta hâkimin değişip değişmemesine bağlıdır. Bu nedenle net bir süre vermek mümkün değildir.
Boşanma İçin Ne Kadar Para Gerekir?
Boşanma harç ve masrafları her yıl değişmektedir. Güncel tutarlar için harç hesaplama araçları kullanılabilir.
Boşanma Avukatı Ücreti Ne Kadardır?
Boşanma avukatı ücreti, dosyanın kapsamına göre belirlenir.
Ancak bilinmelidir ki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin altında ücret kararlaştırılması yasal değildir. En doğru bilgi, avukatla yüz yüze görüşme sonucunda alınır.
🔍 BOŞANMA SÜRECİYLE İLGİLİ EN ÇOK SORULAN SORULAR
❓ Boşanma davası açıldıktan sonra taraflar aynı evde kalabilir mi?
Dava açıldıktan sonra eşlerin aynı evde kalmaya devam etmesi af olarak değerlendirilebilir. Af ispatlanırsa davanın reddi söz konusu olabileceğinden boşanma davası açıldıktan sonra tarafların aynı evde kalmaya devam etmesi risklidir.
❓ Boşanma davası açıldıktan sonra eş evi terk ederse ne olur?
Taraflar arasında dava olması ayrı yaşama hakkını sağlar. Taraflar arasında dava olması halinde terk nedeniyle kusur yüklenemez ve terk davası açılamaz. Evi terk etme işle eşzamanlı dava açılması mantıklı olacaktır.
❓ Boşanma davasında mesajlar ve telefon kayıtları delil olur mu?
Telefon görüşme süre ve sıklık ve arama zamanlarına diar liste şeklindeki kayıtları mahkemeden talep edilebilir. Ancak mesaj içerikleri ve WhatsApp yazışmaları kural olarak operatörden alınamaz.
Casus program kullanmaksızın eşin telefonundan alınan whatsapp ekran görültüleri delil olur. Casus programla alınan yazışma dökümleri delil olmaz.
❓ Boşanma davasında WhatsApp yazışmaları geçerli mi?
WhatsApp yazışmaları, hukuka uygun şekilde elde edilmişse delil olarak değerlendirilir.
❓ Boşanma davası sırasında eş mallarını kaçırırsa ne yapılır?
Bu durumda aile konusunun satışının iptali, aile konutunun dışındaki mallar için muvazaa davaları açılabilir. Eş malları kaçırsa da kaşırılan mallar mal paylaşımı davasında katılma payı ve değer artış payı hesaplanırken hesaplamaya dahil edilirler.
❓ Boşanma davası devam ederken nafaka alınır mı?
Evet. Boşanma davası süresince, kusura bakılmaksızın tedbir nafakası talep edilebilir. Bu nafaka dava sonuçlanana kadar devam eder.
❓ Boşanma davasında hakim neye göre karar verir?
Hakim; tarafların kusur durumunu, sunulan delilleri, tanık beyanlarını, sosyal inceleme raporlarını ve çocuğun üstün yararını birlikte değerlendirerek karar verir.
❓ Boşanma davası reddedilirse ne olur?
Boşanma davası reddedilirse, karar kesinleştikten sonra 1 yıl boyunca ortak hayat yeniden kurulamamışsa, yeniden boşanma davası açılabilir ve bu kez boşanmaya karar verilir. ! yıl içinde de kusur niteliğinde yeni davranışlar meydana gelmişse bunlara dayalı da dava açılabilir.
❓ Boşanma davası açıldıktan sonra vazgeçilebilir mi?
Evet. Davacı, yargılama devam ederken davasından feragat edebilir. Ancak feragatın hukuki sonuçları olacağından dikkatli olunmalıdır.
❓ Boşanma davasında tanıklar ne zaman dinlenir?
Tanıklar, mahkemenin belirlediği duruşmada dinlenir. Tanıkların duruşmaya gelmemesi halinde dava uzayabilir.
❓ Boşanma davasında çocuk kaç yaşında olursa dinlenir?
Çocuk, idrak çağındaysa (genellikle 9 yaş ve üzeri) velayet konusunda çocuğun görüşü sorulur.
❓ Boşanma davasında sosyal inceleme raporu nedir?
Sosyal inceleme raporu, pedagog veya sosyal hizmet uzmanı tarafından hazırlanır. Velayet konusunda hakimin dikkate aldığı bir rapordur.
❓ Boşanma davası sırasında eşin soyadı kullanılmaya devam eder mi?
Boşanma kararı kesinleşene kadar kadın evli olduğu soyadını kullanmaya devam eder. Arada bekalarlık soyadını kullanmaya izin davası açmadığı takdirde boşanma davasının kesinleşmesinden sonra eski soyadına döner veya talep halinde evlilik soyadını kullanabilir.
❓ Boşanma davası sırasında yeni bir ilişki yaşamak kusur sayılır mı?
Dava açıldıktan sonra yaşanan ilişki, evlilik birliği fiilen sona ermiş olsa bile kusur olarak değerlendirilir. Bunun için ek dava açılması gerekir.
❓ Boşanma davasında mahkeme masraflarını kim öder?
Başlangıçta masraflar davayı açan tarafından ödenir. Ancak dava sonunda haksız çıkan taraf, yargılama giderlerini ödemekle yükümlü tutulabilir.
❓ Boşanma davası ne kadar sürede sonuçlanır?
Anlaşmalı boşanma davaları tek celsede sonuçlanırken, çekişmeli boşanma davaları dosyanın kapsamına göre yıllarca sürebilir.
❓ Boşanma davası açmadan önce ihtar çekmek gerekir mi?
Terk nedeniyle boşanma avası açılırken ihtar çekilmesi gerekir. Başka dava türünde ihtar çekilmesi söz konusu değildir.
KADINLARIN BOŞANMA SÜRECİNDE EN ÇOK SORDUĞU SORULAR
❓ Boşanma davasını kadın açarsa hak kaybı olur mu?
Hayır. Boşanma davasını kimin açtığı değil, kusur durumu ve kusurun ispatlanması önemlidir. Kadının dava açması, nafaka, velayet veya tazminat haklarını ortadan kaldırmaz.
❓ Kadın çalışıyorsa nafaka alamaz mı?
Hayır. Kadının çalışıyor olması, otomatik olarak nafaka alamayacağı anlamına gelmez. Asgari ücretliyse veya asgari ücret ve altına denk gelecek şekilde emekli maaşı alıyorsa, eşinin geliri de bu rakamlardan fazlaysa nafaka alır.
❓Tedbir nafakası iade edilir mi?
Kadının kusurlu olduğu ispat edilse de veya kadının gelirinni asgari ücretten fazla veya erkeğim gelirinden fazla olduğu ispatlansa da TEDBİR nafakası iade edilmez.
❓ Boşanma davası açınca evden çıkmak zorunda mıyım?
Hayır. Kadın, aile konutunda kalmaya devam edebilir. Gerekirse mahkemeden aile konutunun kendisine özgülenmesini talep edebilir.
❓ Eşim evi benim üzerime kayıtlı değil diye beni çıkarabilir mi?
Hayır. Evin tapusu eşin veya kayınvalide-kayınpederin üzerine olsa dahi, ev aile konutu ise kadın korunur. Mahkeme kararı olmadan evden çıkarılamaz.
❓ Boşanma davası açınca çocuk otomatik olarak anneye mi verilir?
Hayır. Velayet otomatik değildir. Ancak küçük yaş çocuklarda ve annenin bakım koşulları uygunsa, uygulamada velayet çoğunlukla anneye verilmektedir. Esas kriter çocuğun üstün yararıdır.
❓ Kadın kusurluysa nafaka alamaz mı?
Kadın tamamen ağır kusurluysa yoksulluk nafakası alamaz. Ancak dava süresince tedbir nafakası, kusura bakılmaksızın talep edilebilir.
❓ Ziynet eşyaları (altınlar) kimde kalır?
Düğünde takılan ziynet eşyaları, kural olarak kadına aittir. Eş tarafından bozdurulmuş veya harcanmışsa, bunların iadesi talep edilebilir.
❓ Boşanma davası sürerken hamile kalırsam ne olur?
Boşanma kararı kesinleşmeden doğan çocuk, hukuken mevcut eşten kabul edilir. Çocuk başkasında olsa da boşanma sürecindeki eşin nüfusuna geçer.
❓ Şiddet görüyorsam boşanma davası açmadan koruma alabilir miyim?
Evet. Boşanma davası açmadan da 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma ve koruma kararı talep edilebilir.
❓ Boşanma davasında kadın tazminat alır mı?
Kadın, eşinin kusurlu olması halinde maddi ve manevi tazminat talep edebilir. Tazminat miktarı, kusur ve gelir durumuna göre belirlenir.
ERKEKLERİN BOŞANMA SÜRECİNDE EN ÇOK SORDUĞU SORULAR
❓ Boşanmada erkek her zaman nafaka öder mi?
Hayır. Nafaka, otomatik bir yükümlülük değildir. Kadının yoksulluğa düşmesi ve erkeğin kusur durumuna ve maddi durumuna göre değerlendirilir.
❓ Erkek de velayet alabilir mi?
Evet. Erkek, çocuğun üstün yararı kendisinde ise ve çocuğua bakıyorsa velayet alabilir. Anneye otomatik velayet verilmesi gibi bir kural yoktur.
❓ Kadın çalışıyorsa nafaka vermek zorunda mıyım?
Kadının çalışıyor olması, nafakanın hiç bağlanmayacağı anlamına gelmez. Ancak nafaka miktarını etkiler.
❓ Boşanma davası açılır açılmaz evden çıkarılabilir miyim?
Mahkeme kararı olmadan evden çıkarılamazsınız. Ancak aile konutunun eşe özgülenmesi kararı veya uzaklaştırma kararı verilirse çıkarılırsınız.
❓ Boşanma davasında erkek mal kaçırmış sayılır mı?
Boşanma davası sürecinde yapılan şüpheli devir ve satışlar, mal kaçırma olarak değerlendirilip iptal davalarına konu edilebilir.
❓ Boşanma davası açıldıktan sonra maaşıma haciz gelir mi?
Nafaka kararı verilirse ve ödenmezse, nafaka alacağı için maaşa haciz konulabilir.
❓ Erkek boşanma davasında muhakkak tazminat öder mi?
Erkek, boşanmada kusurlu bulunursa maddi ve manevi tazminat ödemekle yükümlü olabilir.
❓ Boşanma davası sırasında başka biriyle ilişki yaşarsam ne olur?
Dava devam ederken yaşanan yeni ilişki, kusur olarak değerlendirilir ve aleyhinizde ek dava açılırsa tüm davaların toplamına göre tek bir kusur belirlenir. Yani ilk açılan davada kusursuz olsanız dahi ek davada kusurlu çıkma ihtimaliniz olabilir.
❓ Boşanma davasında erkek, çocuklarını ne sıklıkla görür?
Genelde 2 haftada bir hastasonu ve uzun tatillerde mahkemenin belirleyeceği şekilde uzun görüşler ayarlanır.
❓ Boşanma davasında erkek, çocuklarını görmek zorunda mı?
Hakim görüş günü belirlese de bu günlerde görüşmek mecburi değildir. Tayin edilen günde görüş salnamazsa bu görüş takviminde ayın diğer günlerinde görüş sağlayama zorlayamazsınız. İsterseniz çocuğu hiç görmeyebilirsiniz.
❓ Boşanma davası kesinleşmeden yeniden evlenirsem ne olur?
Boşanma kararı kesinleşmeden yapılan evlilik hukuken geçersizdir. İmam nikahı ile evlenirseniz de aleyhinizde zina davası açılmasına sebep olabilirsiniz.
BOŞANMA SÜRECİNDE EN ÇOK YAPILAN VE GERİ DÖNÜŞÜ OLMAYAN HATALAR
❗ Boşanma dilekçesini internetten kopyalamak neden tehlikelidir?
Her boşanma dosyası kendine özgüdür. Kopya dilekçelerde:
- Nafaka, tazminat veya velayet talepleri eksik kalabilir
- Deliller süresinde sunulmayabilir
- Talep edilmeyen haklar sonradan istenemez
Bu hatalar çoğu zaman telafi edilemez hak kayıplarına yol açar.
❗ Delilleri sonradan sunabileceğini sanmak
Boşanma davalarında delillerin büyük kısmı ilk dilekçelerle sunulmalıdır. Süresi kaçırılan deliller, mahkemece dikkate alınmayabilir.
❗ “Nasıl olsa anlaşırız” diyerek çekişmeli dava açmamak
Taraflar anlaşamazsa ve dava açılmamışsa, eşin mal kaçırması, delilleri yok etmesi gibi riskler doğar. Stratejik gecikmeler ciddi zararlar yaratabilir.
❗ Boşanma davası açıldıktan sonra kontrolsüz mesajlaşma
Dava sürecinde atılan mesajlar, ses kayıtları veya yazışmalar kusur delili olarak kullanılabilir. Bu nedenle dikkatli olunmalıdır.
❗ Dava devam ederken yeni bir ilişkiye başlamak
Boşanma davası açılmış olsa bile, evlilik hukuken devam eder. Bu süreçte yaşanan ilişkiler, zina veya kusur olarak değerlendirilir.
❗ Mal paylaşımı davasını süresinde açmamak
En geç boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 10 yıl içinde mal paylaşımı davası açılmalıdır. Sürenin kaçırılması halinde hak kaybı doğar.
❗ Nafaka talep etmemek veya yanlış talep etmek
Nafaka açıkça talep edilmezse, hakim kendiliğinden nafaka bağlamaz. Talep şekli ve zamanı büyük önem taşır.
❗ Tanıkları doğru seçmemek
Tanıkların olaylara birebir şahit olması gerekir. Duyuma dayalı tanıklıklahükme esas alınmaz.
❗ Sosyal medya paylaşımlarını hafife almak
Boşanma sürecinde yapılan paylaşımlar, kusur, gelir durumu ve yaşam standardı açısından aleyhe delil olabilir.
❗ “Hakim her şeyi kendiliğinden araştırır” düşüncesi
Boşanma davalarında iddia ve ispat yükü taraflara aittir. Hakim, talep edilmeyen veya ispatlanmayan hakları kendiliğinden vermez.
Hızlı Boşanmak Uğruna Yapılan Kritik Hatalar
❗ Anlaşmalı boşanma her zaman avantajlı mıdır?
Hayır. Anlaşmalı boşanma hızlıdır ancak her dosya için uygun değildir. Taraflar haklarını tam olarak bilmeden anlaşmaya zorlanırsa, telafisi mümkün olmayan kayıplar yaşanabilir.
❗ Anlaşmalı boşanmada imzalanan protokol her zaman geçerli midir?
Hayır. Hakime sunulan protokol, hukuka aykırı hükümler içeriyorsa hakim tarafından reddedilebilir. Hakim, velayet konu sundaprotokolü denetler.
❗ “Nafaka istemiyorum” demek sonradan geri alınabilir mi?
Anlaşmalı boşanma protokolünde yoksulluk nafakasından açıkça feragat edilmişse, bu feragat sonradan geri alınamaz. En sık yapılan ve en ağır sonuç doğuran hatalardan biridir.
❗ Anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı yapılmazsa ne olur?
Protokolde mal paylaşımına ilişkin hüküm bulunmaması, bu haktan vazgeçildiği anlamına gelmez.
❗ “Şimdilik böyle olsun, sonra değiştiririz” düşüncesi doğru mu?
Hayır. Anlaşmalı boşanma kesinleştiğinde, protokoldeki hükümler bağlayıcı hale gelir. Sonradan değişiklik yapılması ayrıca nafaka ve velayet davaları açılmasıyla mümkün olabilir. Diğer konularda değişiklik yapılamaz.
❗ Anlaşmalı boşanmada velayet kesin midir?
Velayet kararı kesin değildir. Şartların değişmesi halinde velayetin değiştirilmesi davası açılabilir. Ancak yanlış belirlenen kişisel ilişki düzenlemeleri uzun süre sorun yaratabilir.
❗ Anlaşmalı boşanmada çocuk için nafaka yazılmazsa ne olur?
İştirak nafakası açıkça düzenlenmemişse, ileride iştirak nafakası için dava açılabilir.
❗ Anlaşmalı boşanmada protokolü hâkim mi yazar?
Hayır. Hakim protokol yazmaz, yalnızca denetler. Tarafların hazırladığı protokol yetersizse dava reddedilebilir veya çekişmeliye dönebilir.
❗ Anlaşmalı boşanmada bir taraf duruşmaya gelmezse ne olur?
Taraflardan biri duruşmaya katılmazsa, anlaşmalı boşanma gerçekleşmez ve dava çekişmeli boşanmaya döner.
❗ Anlaşmalı boşanmada tazminat yazılmazsa sonradan istenebilir mi?
Tazminat konusunda bir anlaşma yapılmadan anlaşmalı boşanma yapılamaz. Anlaşmalı boşanmada maddi ve manevi tazminat talep edilmemiş ve bu haktan feragat edilmişse, sonradan tazminat istenemez.
❗ Anlaşmalı boşanmada “kusur” önemli midir?
Anlaşmalı boşanmada kusur araştırması yapılmaz.
❗ Anlaşmalı boşanma savasında hakim duruşmada soru sorar mı?
Hakim duruşmada protokolü onaylayıp onaylamadığını sorar ve protokolde tadil edilmesi gereken yerler varsa bu konularda soru sorar bunun haricinde neden boşanma noktasına geldiğinizi veya ne haksızlığa uğradığınızı sormaz.
❗ Anlaşmalı boşanma kesinleştikten sonra pişman olunursa ne olur?
Karar kesinleştikten sonra dönüş mümkün değildir ancak karar kesinleşmemişse istinaf ile dava çekişmeli boşanmaya çevrilebilir.
