Boşanma sürecinde veya boşanma sonrası, çocukların velayeti çoğu zaman en hassas ve duygusal konulardan biridir. Samsun’da velayet davalarında, çocuğun üstün yararını gözetmek ve ebeveynlerin haklarını korumak için deneyimli bir avukattan destek almak büyük önem taşır.
Samsun Velayet Avukatı olarak amacımız; çocuğun ruhsal ve fiziksel ihtiyaçlarını güvence altına alırken, ebeveynlerin yasal haklarını eksiksiz şekilde korumaktır. Velayet davaları hem hukuki bilgi hem de stratejik planlama gerektirir; doğru adımlar atılmadığında telafisi zor kayıplar yaşanabilir.
Velayet Davası Nedir?
Çocuklu çiftlerde velayet, genellikle boşanma davası sürecinde karara bağlanır. Taraflar boşanma davası açmamışsa, çocuk üzerinde ortak velayet söz konusudur .
Boşanma sürecinde velayet konusunda bir karar verilir. Taraflar ilerleyen süreçte bu karardan memnun kalmazlarsa anlaşmalı veya çekişmeli olarak velayetin değiştirilmesi davası açabilirler.
Boşanma sonrası, velayet konusunda taraflar arasında anlaşmazlık çıkarsa, velayetin değiştirilmesi davası açılır ve mahkeme çocuğun üstün yararını gözeterek karar verir. Ortak velayet durumunda da, velayetin tek bir ebeveyne verilmesi gerekiyorsa, bunun için ayrı bir dava açılması gerekir. Samsun’da velayet davaları, çocuğun güvenliği, sağlığı, eğitimi ve sosyal gelişimi öncelikli olarak dikkate alınarak yürütülür.
Velayet Türleri
Türk Medeni Kanunu’na göre velayet iki şekilde düzenlenir:
- Müşterek Velayet: Ebeveynler çocuğun bakım ve eğitiminde birlikte karar alır.
- Tek Velayet: Mahkeme, çocuğun üstün yararı açısından sadece bir ebeveyne velayet verir. Diğer ebeveyn ise çocuğu görme hakkına sahiptir.
Velayet türünün belirlenmesinde, çocuğun yaşı, sağlığı, ebeveynlerin yaşam koşulları ve çocuğun isteği gibi kriterler göz önünde bulundurulur.
Velayet Davalarında Ortak Velayet ve Çekişmeli Boşanma
Çekişmeli boşanma davalarında, taraflardan biri veya her ikisi de ortak velayet istemezse, mahkeme çocuğun üstün yararı gözetilerek tek velayeti uygun gördüğü ebeveyne verir.
Velayet İle Birlikte İstenebilen Haklar
Nafaka velayet ile bağlantılı haktır. Velayeti alan kişi diğer ebeveynden çocuğun masraflarına katılmasını isteyebilir. Mahkeme tarafların gelir durumu ve çocuğun masraflarını değerlendirip bir karar verir.
Not:2 çocuğu olup çocukları arasında 1-1 paylaşan eşlerden her ikisi de çalışıyorsa, her ikisi de birbirinden nafaka isteyebilir. Bu durumda genelde nafaka eşit çıkar. 2026 uygulamasında geliri yüksek olan eşin aleyhinde daha yüksek nafaka çıkmamaktadır. Anneye giden çocuğa 5000 tl verilmişse babaya giden çocuğa da 5000 TL verilmektedir.
Velayet davası ile birlikte şahsi görüş takvimi ile ilgili bir sorun varsa hakim bunu da düzenleyebilir.
Anlaşmalı olmayan durumlarda hakim şahsi görüşü 2 haftada bir yatılı ve uzun tatillerde paylaşımlı şekilde düzenlemektedir.
Velayet davası nerede açılır?
Çocuğun yaşadığı yer mahkemesi, yani davalı velinin yerleşim yeri mahkemesinde açılır.
Velayet Davası Ne Şekilde İlerler
Dava dilekçesi mahkemeye verilip harçlandırılır. Boşanma davasından sonra açılan velayet davasında harç maktu, boşanma davasından sonra açılan nafaka davasında harç nispidir. Boşanma davasında kaybedilen velayet ve nafaka talepleri karşı vekalet ücretine tabi değildir.
Boşanmadan sonra açılan velayet davasında ise nafaka davasının kaybedilmesi veya kısmi rededilmesi karşı vekalet ücretine tabi değildir.
Mahkeme taraflar için inceleme yapmak üzere pedagog görevlendirir.
Çocuk idrak çağındaysa, 9-10 yaşlarından büyükse velayet konusunda çocuğun görüşü alınır. Bu görüşü mahkemenin görevlendirdiği pedagog alır. Çocuk duruşmaya çağırılmaz.
Pedagog ev ziyaretine gelip evi temizlik, düzen ve çocuğa sunulan olanaklar bakımından inceler.
Bu davada tanık da dinlenir. Esas olan pedagog görüşü olduğundan gerçekleşen bir şiddet vakası varsa bunun ortaya konulması, nafaka yönünden tarafların evrak üstünde belli olmayan gelirlerinin tespit edilmesi için şahit dinlenir.
Pedagog raporuna itiraz edilebilir. Mahkeme yeni rapor aldırılmasını sağlayabilir.
Mahkeme nafaka yönünden tarafların gelir durumunu belirlemek için maaş ve prim aldıkları kurumlarla resmi yazışma yapabilir. Şahıslar gelrilerini resmiyete yansıtmıyorsa banka hesap hareketleri, kredi kartı hareketleri istenebilir.
Raporlar gelip deliller toplandığında hakim bir karar verir. Nafaka kararı istinaf sınırının altında kalıyorsa nafaka akrarı kesinleşir. Velayet için istinaf ve temyiz yolu açıktır.
Samsun’da Çocuk Teslimi Ne Şekilde Yapılmaktadır?
Samsun merkezde çocuk teslimi mavi ışıklarda yapılmaktadır. Mavi ışıklar engelli sosyal tesisi olduğu halde çocuk teslimi için de kullanılan merkezdir. Bafra’da adliyede veya gençlik parkında teslim yapılmaktadır. Taraflar arasında uzaklaştırma olması çocuk teslimi için böyle bir merkezde bir araya gelmelerine engel değildir. Buralarda genelde güvenlik kameraları bulunup meydana gelen saldırıları kayda almaktadır.
Velayet nedeniyle verilen şahsi münasebet takviminin uygulanması için Adalet Bakanlığı‘nın açıklamalarında da görüleceği gibi önce çocuğun birlikte yaşadığı velinin ikametinde görevli ADM biriminde ilam veya ara kararla dosya açtırılır. Bu başvuru ücretsizdir. Başvurunun görüş gününden 48 saat önce yapılması halinde ADM görevlileri çocukla yaşayan veliye ulaşır. Görüş günü çocuğu vaktinde getirmeyen veya hiç getirmeyen veli aleyhinde disiplin cezası verilmesi için şikayette bulunulabilir. Disiplin cezası verilip verilmemesi konusunda aile mahkemesi bir karar verir.
Samsun’da Velayet Avukatı ile Çalışmanın Önemi
Velayet davaları, sadece hukuki bilgi değil, aynı zamanda strateji, psikoloji ve deneyim gerektirir. Samsun Velayet Avukatı olarak yaklaşımımız; çocuğun üstün yararını korurken, ebeveynin yasal haklarını güvence altına almak ve süreci minimum yıpranmayla tamamlamaktır.
Doğru adımlar atıldığında, velayet davaları hem çocuğun gelişimi hem de ebeveyn haklarının korunması açısından başarıyla sonuçlanır.
Velayet Konusunda Sıkça Sorulan Sorular
1.Çocuğun velayeti hangi durumlarda anneye verilmez?
Akıl hastalığı, haysiyetsiz hayat sürme gibi durumlarda velayet anneye verilmez. Anne velayeti kötüye kullanıyorsa, çocuğa fiziksel ve psikolojik şiddet uyguluyorsa velayeti alamaz.
2.Nikah dışı doğan çocuğun velayeti kimde kalır?
Nikah dışı doğan çocuğun velayeti kanunen annededir. Babanın velayet alabilmesi için dava açması gerekmektedir. Nikah dışı doğan çocuğun anne babası sonrasında birbirleriyle evlenip boşanırlarsa, çocuğun velayeti için mahkeme evlilik birliği içinde doğmuş çocuğun velayeti gibi bir karar verir.
3.Tedbir velayeti nedir?
Dava açıldıktan sonra mahkeme tedbir velayetine hükmeder ve bu tedbir velayeti davanın kesinleşmesine kadar devam eder. Tedbir velayetini alan taraf çocuğu kendi adresinde okula verebilir.
4.Çocuğun Velayeti cinsiyete göre değişir mi?
Boşanma davasında velayet çocuğun kız veya erkek olmasına göre değişmez. Çocuğun velayeti, çocuğa kimin bakabileceğine bağlıdır, cinsiyetle ilişkilendirilemez.
5.Velayet taraflar arasındaki bir anlaşma ile değiştirilebilir mi? Noterden velayet verme ne demektir?
Velayet, mahkeme kararı olmaksızın anlaşma ile değiştirilemez. Anlaşmalı boşanma gibi danışıklı açılacak velayet davası usulen görülmelidir. Çocuğun velayet sahibi olmayan tarafça okula verilebilmesi için bir vekalet verilebilir. Noterden verilen vekalet tam anlamıyla velayet değildir.
6.Velayet kime verilir?
2025 yılı itibarıyle velayet hususunda mahkemece görevlendirilecek pedagog tarafından çocuğun görüşü alınır. Tarafların yaşadıkları yerler değerlendirilir. Annede psikolojik veya sosyal yönden büyük bir sorun yoksa velayet genelde anneye bırakılır. Psikolojik problemden kasıt ruh hastanesinde yatılı kalmayı gerektirecek ölçütte problemlerdir. Ufak anksiyete, ufak depresyon pek dkkate alınmaz
7.Velayeti elinde tutan kişi yeniden evlenirse velayet değiştirilir mi?
Boşanan anne, yeniden evlenirse velayet otomatik olarak çocukların babasına geçmez. Anlaşmalı boşanmada velayeti alan kişinin yeniden evlenmesi halinde velayetin değiştirileceğine dair madde varsa bu madde geçersizdir. Taraflardan biri yeniden evlense de velayet değişikliği için mahkeme kararı gereklidir. Mahkeme velayet değişikliği için önemli gerekçelerin olup olmadığını değerlendirir ve çocuk büyükse çocuğun görüşünü alır.
Mahkeme genelde çocuğun mevcut düzenini bozmama yönünde hareket eder. Velayetin değiştirilmesi için çocuğun talebi veya başka ciddi gerekçeler varsa velayeti değiştirir.
8. 18 yaşında sonra velayet düşer mi?
18 yaşında sonra velayet düşer. 18 yaşından sonra iştirak nafakası kalkar. 18 yaşından sonra çocukla şahsi münasebet günlerinde görüşme bakımından zorlayıcı bir düzenleme bulunmaz. Görüşüp görüşlmeme tamamen çocuğun takdirine kalır.
9.Babanneye anneanneye velayet verilir mi? Yani anne baba dışında kalan kimse velayet alabilir mi?
Kanunen velayet hakkı anne ve babaya aittir. Bazı yargı kararlarında babanne veya anneanne gibi yakınlara velayet verildiği görülse de bu çok istisnai kararlardır. Üst mahkemeye taşındığı takdirde bozulacak kararlardır. Anne ve baba haricindeki kişiler sadece çocuğa vasi olarak atanabilir.
10.Anlaşmalı boşanmada ilerleyen süreçte velayet değişikliği ile ilgili yapılacak anlaşmalar geçerli midir?
Anlaşmalı boşanma davasında, “çocukların annesi yeniden evlenirse velayeti babasına verecektir” gibi beyanlar geçerli değildir. Velayet değişikliği için ayrıca dava açılmalıdır.
11.Velayet altındaki çocuk nerede yaşar?
Velayeti alan taraf nerede isterse orada yaşar. Diğer veli buna karışamaz. MK21