Evlilik öncesi veya nikâh başvurusu sırasında evlilik sözleşmesi (mal rejimi sözleşmesi) yapmak isteyen çiftler için önemli bilgileri aktarıyoruz.
Evlilik (Mal Rejimi) Sözleşmesi Nedir?
- Evlilik sözleşmesi, evlilik birliği boyunca edinilen malların kimde kalacağı ve boşanma ya da ölüm halinde mal varlığının nasıl paylaşılacağı gibi konuları düzenleyen hukuki bir anlaşmadır.
- Halk arasında “evlilik sözleşmesi” olarak bilinen bu belge, hukuken aslında “mal rejimi sözleşmesi”dir.
- Eğer taraflar sözleşme yapmazsa, yasal mal rejimi olarak kabul edilen Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi uygulanır.
- Mal rejimi seçimi dışında yapılması arzulanan anlaşmalar boşanma aşamasında mahkemece dikkate alınmayabilir. Evliliğe dair ne tip bir anlaşma yapmak istediğinize dair uzman boşanma avukatından görüş almanız önem taşır
Hangi Mal Rejimi Türleri Seçilebilir?
Çiftler, kanunda belirlenen mal rejimi seçeneklerinden birini tercih edebilir. Bu rejimler şunlardır:
- Mal Ayrılığı Rejimi: Her eş, kendi malları üzerinde yönetim ve tasarruf hakkına sahiptir. Boşanma veya ölüm halinde mallar ayrı ayrı kalır. Tarafların birbirlerinin malına yaptığı katkılar dava konusu edilebilir. Tarafları mal rejimi taasfiyesi davasından kesin şekilde kurtaran bir rejim değildir.
- Paylaşımlı Mal Ayrılığı Rejimi: Bu rejim, bazı malların ortak, bazı malların kişisel olacağı biçimde düzenlenebilir.
- Mal Ortaklığı Rejimi: Evlilik boyunca edinilen mallar ortak mal kabul edilir.
Not: Kanunda öngörülmeyen “karma” veya “kişiye özel farklı rejim” düzenlemeleri geçersiz sayılır.
Evlilik Sözleşmesi Ne Zaman ve Nerede Yapılabilir?
- Evlilik öncesi, nikâh başvurusu sırasında veya evlilik gerçekleştikten sonra sözleşme yapılabilir. Nikâh esnasında beyan yeterliyken; sonrasında noter onayı gerekir.
Evlilik Başvurusunda Mal Rejimi Sözleşmesi Nasıl Yapılır?
Nikah memurunun göstereceği evrakın imzalanması ile yapılır. Ancak bu evraklar belediyelerce 10 yıllık saklama süresine tabi olduğundan 10 yıl sonrasında imzaya gitmektedir. Belediyede yapılan mal rajimi seçimine dair evrak imha edildiğinde yasal mal rejimindn başka mal rejimi seçildiğinin ispatı mümkün olmayacaktır. Bu nedenle 2. seçenek olan noter önünde mal rejimi sözleşmesi düzenletilmesi en makul yol olarak tercih edilmeldir.
Noterde Mal Rejimi Sözleşmesi Nasıl Yapılır?
Noter Tarafların kendi düzenlediği sözleşmeyi kabul etmediği gibi avukat tarafından düzenlenen sözleşmeyi de kabul etmemektedir. Bu nedenle noterin sunduğu matbu seçim evrakını düzenlemeniz yeterli olacaktır.
Nikah başvurusu sırasında veya evlilik devam ederken mal rejimi seçecek kişiler notere gidip hazır şablonlarına göre mal rejimi seçecek ve onaylatacaktır.
Her şey otomatik seçimlere dayalı olduğundan avukatın bu konuda verebileceği danışmanlık taraflar için hangi mal rejiminin uygun olduğunu tavsiye etme ve belirleme yönünde olacaktır. Bunun dışında avukatın düzenleyeceği evrak resmiyette işleme alınmayıp, noter, tarafların iradesine göre kendi evrakını düzenlemektedir.
Noterlik Daireleri Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğe göre bu tip evraklar süresiz olarak saklanır, nem ve mikroorganizmalara karşı tedbirler alınır. Bu nedenle mal rejimi sözleşmesinin noterde yapılması sözleşmenin kaybolmasına dair endişeyi en aza indirecektir.
Tabi taraflar ileri yaşlarındaysa ve evlendiklerinde, ölüm halinde birbirlerinin ilk evliliklerinden olan çocuklarına (üvey çocuklarına) mal kalmasını istemedikleri için evrak düzenletecekse burada hem mal rejimi seçimi hem vasiyet veya miras sözleşmesi ile ilgili düzenleme olmalıdır. Mal rejimi seçimi otomatik şablonlarla ilerlediğinden vasiyet veya miras sözleşmesinin avukata yaptırılması uygun olacaktır. Vasiyet veya miras sözleşmesi konusunda noterin sunacağı şablonlar yetersiz veya alakasız kalabilecektir. Bu konuda da noterin şablonunu kullanma bakımından bir dayatma yoktur.
Nikah işlemi sırasında kadın yalnızca bekarlık soyadını seçebilir mi?
Yani 2026 yılı itibarıyla evli kadın sadece bekarlık soyadı ile resmiyette hayatına devam edebilir. Ama bunun için nikahta standart soyadı seçimlerden birini seçip evlendikten sonra dava açarak soyadının düzeltilmesini istemesi gerekmektedir. Direkt bekarlık soyadını kullanmaya yönelik bir seçim hakkı bulunmamakta olsa da aile mahkemesinde açılacak bekarlık soyasını kullanmaya izin davası ile bekarlık soyadı ile hayatına devam edebilecektir.
NE YAPMALI? — Nikâh Başvurusunda Evlilik Sözleşmesi Nasıl Yapılır
1. Mal rejimi türlerine karar verin.
Evlilik sözleşmesi yapmadan önce “mal ayrılığı, edinilmiş mallara katılma, paylaşmalı mal ayrılığı veya mal ortaklığı” seçeneklerinden hangisinin ihtiyaçlarınıza uygun olduğunu belirleyin.
2. Nikâh öncesi mi sonrası mı yapacağınıza karar verin.
- Nikâh öncesi: Noterde mal rejimi sözleşmesi hazırlayıp evlendirme dairesine verebilirsiniz.
- Nikâh sonrası: Noterde düzenleme veya onaylama şeklinde sözleşme yapılır.
3. Noterde hazırlanmış sözleşme tercih edin.
Uygulamada bazı evlendirme memurlarının başvuruda verilen sözleşmeleri imha ettiği görülüyor. Bu nedenle noter düzenlemesi en güvenlisi.
4. Sözleşmenin kanuna uygun olmasına dikkat edin.
Karma, kişiye özel, kanunda olmayan maddeler (ör. “aldatma olursa mal paylaşımı olmaz”) geçersizdir. Sadece TMK’da belirtilen mal rejimleri seçilebilir.
5. Her iki eşin de bizzat imza attığından emin olun.
Mal rejimi sözleşmesi vekil aracılığıyla yapılamaz; her iki tarafın noter huzurunda şahsen imzalaması zorunludur.
6. Nikâh başvurusuna sözleşmenin bir suretini ekleyin.
Noterden aldığınız nüshayı evlendirme dairesine teslim edin; kendi nüshalarınızı güvenli şekilde saklayın.
7. Gerekiyorsa hukuki destek alın.
Evlilik sözleşmesi, gelecekte mal paylaşımını doğrudan etkiler. Hak kaybı yaşamamak için aile hukuku konusunda uzman bir avukattan destek almak önemlidir.
