Ölümlü trafik kazalarından doğan tazminat davaları nasıl açılır?

Trafik kazalarında merhumdan sağken maddi ve manevi destek alan kişiler davacı olabilir. Evli ise eşi ve çocukları bekarsa anne ve babasının destek aldığı hukuken kabul edilir. Ayrıyeten ıspatlamak kaydıyla bakmakta olduğu kişiler ve kardeşleri de davacı olabilir.

Dava, aracın sürücüsüne, aracın sahibine, aracın işletenine ve sigorta şirketine karşı açılabilir.

1-Maddi manevi tazminat

Ölümlü bir trafik kazasında, vefat edenin yakınları tarafından açılabilecek davada çeşitli tazminat kalemleri talep edilebilir.

Maddi tazminat, kazadan dolayı kişi ölmeden önce hastanede yattıysa, tedavi aldıysa, bakıcı tutulduysa, aracı, telefonu gibi maddi eşyaları zarar gördüyse, cenaze masrafı yapıldıysa talep edilebilecek bir tazminat türüdür. Maddi tazminat için trafik sigortasında güvence bulunduğu gibi, kaza yapanın trafik sigortası dahi olmasa güvence hesabına başvurulabilmektedir. Maddi tazminat diğer tazminat kalemlerine göre görece düşük çıkmaktadır zira genelde hasta girişi acil servisten yapıldığı için veya hastane masrafları SGK tarafından karşılandığı için hastane masrafları genelde ya hiç olmaz ya da düşük olur. Bu tazminat için yargılamada için fiş fatura dekont gibi belgelerle ıspat yapılması yerinde olacaktır.

2-Destekten yoksun kalma tazminatı

Destekten yoksun kalma tazminatı bir maddi tazminat türüdür. Bu bakımdan güvence hesabı ve trafik sigortasından talep edilebilme şansı mevcuttur.

Destekten yoksun kalma tazminatı, ölen kişinin sağlığında destek olduğu kişilerin artık bu destekten mahrum kalacak olması sebebiyle talep edebilecekleri tazminat türüdür. Çeşitli hesaplamalar yoluyla bu tazminatın miktarı belirlenir.

3-Manevi tazminat

Manevi tazminat ölümlü bir kaza için alınabilecek en yüksek tazminattır. Manevi tazminat hiç bir hesaplamaya tabi olmayıp bölünemez bir taleptir. Bu tazminat için yargılamada şahitle ıspat yapılır.

Manevi tazminatla ilgili kısmi dava açılamaz. manevi tazminatı güvence hesabı ve trafik sigortası karşılamaz. Kasko ise şahsın yaptırdığı miktarla sınırlı olarak manevi tazminatı karşılar. Kazayı yapan şahıs bilgisizlikle manevi tazminat teminatı içermeyen bir kasko poliçesi yaptırmış olabilir veya hiç kaskosu olmayabilir. Bu durumda manevi tazminat davasıyla birebir başa çıkmak durumunda kalacaktır.

Trafik kazası tazmiatı davası ne şekilde açılır?

Ölümlü trafik kazasında genelde kazayı yapan kişi ile birlikte onun sigorta şirketleri muhatap alınır. Sigorta şirketleri muhatap alındığından öncelike arabuluculuğa gidilip, burada teklif edilen rakamlar beğenilmediği takdirde dava açma yoluna gidilebilir. Yine kazayı yapan kişinin sigorta kapsamı kazanın yarattığı zararı karşılamaya yetmeyecek şekildeyse şahsı muhatap alacak şekilde dava açılır.

Maddi tazminat, manevi tazminat ve destekten yoksun kalma tazminatı tek dava içinde talep edilebilir. Eğer davalılar arasında sigorta şirketleri de gösterilecekse dava ticaret mahkemesinde açılmalıdır. Sigorta şirketlerine karşı arabuluculuk yolu dava şartıdır. Yine sigorta şirketlerine karşı sigorta tahkimi yoluna gidilebilir.

Eğer kazayı yapan şahsın sigortası yoksa ve tek başına dava edilecekse dava için arabuluculuk şartı yoktur. Bu durumda dava Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılır.

Dava, davalılardan birinin ikametgahı olan yer, kazadan zarar görenin ikametgahının olduğu yer veya kazanın olduğu yer mahkemelerinde açılır.

Dava yolu uzun sürse de arabuluculuk ve tahkimden alınacak sonuca göre tatmin edici bir sonuç alınabilecektir. Bu durumda davacıların aciliyet ve tazminat miktarı arasında bir tercih yapması gerekmektedir.

Zamanaşımı

1- Olağan zamanaşımı süresi:

Trafik kazası nedeniyle zarar görenin, zararı ve faili öğrendiği tarihten itibaren başlayacak 2 yıllık zamanaşımı süresidir. Zarara uğrayan, faili ve zararı daha geç öğrense bile her halukarda fiilin işlenmesinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresi söz konusudur. Dava sürecinde de kısmi dava açılması kalinde kısmi dava bakımından zamanaşımları işler.

2-Uzatılmış zamanaşımı süresi

Eğer haksız fiil aynı zamanda cezai bir yaptırımı da gerektiriyorsa uzatılmış zamanaşımı söz konusudur. Mesela ölümlü trafik kazasında kasten veya taksirle adam öldürme suçu gündeme gelir. Bu durumda zamanaşımı 15 yıla kadar uzar.

Zamanaşımı dahadaki defilerdendir. Davalı tarafından ileri sürülmedikçe mahkemece resen dikkate alınmaz.

Tazminat miktarı

Tazminat miktarı yargılama esnasında bilirkişi tarafından hesaplanır. Hesaplamada kişinin yaşı, işi, geliri, kazadaki kusur oranı dikkate alınarak hesaplama yapılır. Hesaplamada çeşitli tablolardan yararlanılır. Sigorta şirketleri arabuluculukta yaptıkları tekliflerde genelde daha az tazminat ödenmesi ile sonuçlanacak tablodan yararlanarak hesaplama yapar. Dava aşamasında daha yüksek tazminat sonucu veren tablodan yararlanılır. Bu hesaplamalar destekten yoksun kalma tazminatı için yapılır. Manevi tazminat tamamen hakimin takdirindedir. Onun için hesaplama yapılmaz. Maddi tazminat da sunulan masrafların fiş fatura tutarı üstünden basit matematik işlemiyle (toplama) hesaplanır.