Evlat Edinme Nedir?
Evlat edinme; bir çocuk ile evlat edinen kişi(ler) arasında, Türk Medeni Kanunu uyarınca mahkeme kararı ile soybağı kurulmasıdır. Bu işlem sonucunda evlatlık ile evlat edinen arasındaki hukuki ilişki, tıpkı biyolojik aile ilişkisi gibi kabul edilir. Evlat edinme süreci, çocuğun üstün yararı gözetilerek yürütülür ve her aşamada hukuki titizlik gerektirir.
Türk Medeni Hukukunda Evlat Edinme Davası
Evlat edinme davası belirli koşullar ve usuller sağlandığı takdirde gerçekleştirilebilen ve evlat edinenle evlatlık arasında akdi soy bağı kuran bir aile hukuku kurumudur. Diğer bir ifadeyle evlatlık ilişkisi, genel olarak, evlat edinen ile evlatlık arasında mahkeme kararı ile kurulan yapay soybağını ifade etmek için kullanılan hukuki bir terimdir.
Herm yurttan alınan, hem tanıdık aile yanından alınan, hem de eşin sizden olmayan çocuğunun evlat edinilmesinde dava açılması gerekmektedir.
Evlat Edinme İşlemleri Nasıl Başlatılır?
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür. (Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü veya ilk başvuru olarak e-devlet uygulaması üzerinden başvuru yapıldıktan sonra, başvuru sahibi/sahipleri resmi prosedüre ilişkin tüm belgelerini toplayıp kuruma sunar. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünce istenen evraklar tamamlandıktan sonra, Kurum gerekli denetlemeleri ve incelemeleri yapar.
Evlat Edinmede İstenilecek Belgeler Nelerdir?
Nüfus müdürlüğü tarafından düzenlenen nüfus kayıt örneği,başvuran ve birlikte yaşadığı aile fertlerinin Adli Sicil kayıtları, malvarlığını gösterir belgeler, gelir ve sosyal güvenlik durumunu gösterir belgeler, ikametgah,
öğrenim durumunu gösterir belge, fiziksel, zihinsel ve ruhsal bir engelinin, sürekli bakımı gerektiren, bulaşıcı veya süreğen bir hastalığının bulunmadığını, ayrıca alkol veya uyuşturucu madde bağımlısı olmadığını belirten sağlık kurulu raporu, Türkiye’de yaşayan yabancı ülke vatandaşlarından veya yurt dışında yaşayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarından oturma izin belgesi ve küçüğün kabul eden ülkeye girmesine ve orada sürekli ikametine izin verildiğine veya verileceğine dair belgedir.
Evlât edinmek üzere başvuran kişi veya eşler, evlât edinme işlemlerine ilişkin tüm yükümlülükleri kabul ve taahhüt ettiklerine dair evrak sunarlar. tüm bilgi ve belgelere Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın web sitesinden ulaşılabilir.
E-devlet Üzerinden Evlat Edinme Başvurusu Yapılması
Yetiştirme yurdundan evlat edinmek isteyen kişi veya eşler , Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne E-Devlet üzerinden başvuru yapıp, başvuru formunun sistem tarafından onaylanması halinde ise evlat edinme başvurusu için talep edilen belgelerin kuruma verilmesi gerekmektedir. Belgelerin teslimi ile evlat edinme için gerekli şartları taşıyıp taşımadığınız incelenecek ve kurum tarafından başvurucu/başvurucuların uygunluğu kabul edildikten sonra yapılan sosyal incelemenin de olumlu olması halinde başvurucu/lar sıraya alınır. Sırası gelen başvurucu/lar geçici bakım sözleşmesi imzalayarak çocuğu teslim alır.
Tanıdık aile yanından çocuk alırken veya eşin sizden olmayan çocuğunu evlat edinirken e devlet üzerinden başvurmaya gerek yoktur.
Evlat Edinme Başvuruların İncelenmesi Nasıl Yapılır?
Evlat edinmek üzere başvuran kişi ve eşler, Belgeleri, başvuru tarihinden itibaren en geç iki ay içinde tamamlayıp sunarlar. Bu süre içinde belvceleri sunmayanların başvuruları işleme konulmaz.
Belgelerin sunulduğu tarih ve saat sosyal inceleme ve küçüğün yerleştirilmesi sıralamasında esas alınır. (Ancak, korunmaya muhtaç olmayan küçüklerin evlât edinilmesi veya oluşmuş anne, baba ve küçük ilişkisinin bulunması ya da hısımlığın söz konusu olması durumlarında bu esasa bağlı kalınmaz.)
Başvuru sahipleri belgelerin tesliminden itibaren en geç altı ay içinde yerleşim yerlerinde ziyaret edilerek haklarında sosyal inceleme başlatılır. (Başvuruların yoğun olduğu İl Müdürlüklerinde bu süre, altı ay daha uzatılabilir.)
İncelemede karar vermeye yardımcı olacak her türlü belge talep edilir.
Başvuru sahiplerinin ve varsa birlikte yaşadıkları başka kişilerin kişilik, eğitim, kültürel özellikleri, ekonomik güçleri, sağlık durumları, aile bireylerinin birbirleriyle ve çevreleri ile olan ilişkileri, küçükten beklentileri, evlât edinmeye bakış açıları, bakım, eğitme ve yetiştirme konularına yaklaşımları, evlât edinmek istedikleri küçüğün özellikleri, başvuru sahiplerinin veya varsa altsoylarının tavır ve düşünceleri değerlendirilir.
Evlat edinme sürecinde kaç görüşme yapılır?
Başvuru sahipleri ile en az beş görüşme gerçekleştirilir.
Yapılan görüşmeler, incelemeler ve belgeler sonucu yapılan değerlendirme ile kapsamlı bir Sosyal İnceleme Raporu hazırlanarak kanaat bildirilir.
Sosyal İnceleme Raporunda yer alan olumlu ya da olumsuz kanaat başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir.
Başvuru hakkında olumlu kanaat bildirilmesi halinde dosya sıraya alınır.
Küçüğün yaşı, cinsiyeti, sağlık durumu, varsa kardeşi ile birlikte istenmesi gibi özellikler sıralamayı belirlemede dikkate alınır. Evlât edinilecek küçüğün, varsa kardeşi ile birlikte evlât edindirilmesine, bunun mümkün olmaması durumunda birbirlerine yakın yerleşim yerlerinde bulunan ve birbirleriyle görüştürebilecek kişi veya eşlerin yanına yerleştirilmelerine özen gösterilir. Kardeşi olan küçükleri birlikte evlât edinmek isteyenler için sıralamaya bağlı kalınmayabilir.
Evlat Edinmede Sözleşme Yapılır mı?
Küçük evlat edinecek kişi/eşlerin yanına “Evlat Edinme Öncesi Geçici Bakım Sözleşmesi” ile yerleştirilir.
Geçici Bakım Sözleşmesi’nin imzalanmasından sonra, evlat edinilecek küçük, en az bir yıl süreyle bakım ve eğitimi için uygun görülen kişi veya eşlerin yanına yerleştirilir.
Evlat edinme sürecinde ailenin izlenmesi ve izleme raporları nasıldır?
Evlat edinme öncesi bir yıllık geçici bakım sürecinde mevzuata uygun olarak yerleştirilen küçük;
Evlat edinecek kişi veya eşlerin küçüğü eğitme yeteneği, aile ilişkileri, sağlığı, küçükle olan ilişkilerindeki gelişmeler ile sosyal ve ekonomik koşullarındaki değişimler yönünden sosyal çalışmacılarca izlenir.
Yapılan izlemeler sonucu üçer aylık dönemler halinde İzleme Raporları düzenlenir.
Evlat edineceklerin altsoyu olması halinde düzenlenen İzleme Raporunda onların da küçük ile ilgili tavır ve düşünceleri değerlendirilir.
Evlat edineceklerin küçüğe karşı tutum ve davranışları Kurum tarafından denetlenirken gerektiğinde danışmanlık ve rehberlik hizmeti de verilir.
Evlat Edinen İle Evlat Edinen Arasında Yaş Farkı Kaç Olmalıdır?
Evlat edinecek kişi veya eşlerin, evlat edinilenden en az 18 (on sekiz) yaş büyük olması gerekmektedir.
Ayırt etme gücüne sahip olan küçüğün rızasının alınması gerekmektedir.
Çocuğun vesayet altında olması halinde vesayet dairelerinin izninin alınmış olması gerekmektedir.
Çocuğun ana ve babasının rızasının bulunmalıdır (Türk Medeni Kanununun 311 ve 312. maddelerinde yer alan hükümler hariç).
Evlat edinenin en az ilkokul mezunu olması gerekmektedir.
Diğer Eşin Çocuğu Evlat Edinilebilir Mi?
Diğer eşin çocuğunun evlât edinilmesi halinde, evlât edinecek olan kişinin; en az otuz yaşını doldurmuş olması veya en az iki yıldan beri evli olmaları gerekir.
Evli Eşler Tek Başına Evlat Edinebilir Mi?
Evlli olan kişilerin tek başına evlât edinmeleri mümkün değildir. Eşlerin bu konuda birlikte hareket etmeleri ve birlikte evlât edinmeleri gerekmektedir (TMK m. 306/I). Bu değişiklik, eşlerin evlât edinmede aynı statüye girmek zorunda olmaları nedeniyle sorumluluğun paylaşılmasına neden olacaktır. Evli olmasına rağmen bir kişinin tek başına evlât edinebilmesi ancak şu hallerde mümkündür;
Dğer eşin sürekli olarak ayırt etme gücünden yoksun olması,
Diğer eşin iki yıldan uzun bir süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi,
Diğer eşle iki yıldan uzun bir süreden beri mahkeme kararıyla ayrı yaşamakta olması.
Yukarıda sayılan hallerde diğer eşle birlikte evlat edinmek imkansızdır. Kişinin bu durumu ispat etmesi gerekir. Bu hallerde, evlilik kaç yıl sürmüş olursa olsun, 30 yaşa ilişkin genel kural, burada uygulanacaktır (TMK m. 307/II).
Eşlerin birlikte evlat edinebilmesi hangi şarta bağlıdır?
Eşlerin en az 5 yıldır evli olmaları veya her ikisinin de 30 yaşını doldurmuş olması gerekir. Evlat edinilecek çocuk ile evlat edinenler arasında en az 18 yaş farkı bulunmalıdır.
Evlat edinmenin, çocuğun yararına olduğunun sosyal inceleme raporlarıyla tespit edilmesi gerekir.Eşlerin birlikte başvuruda bulunması zorunludur; tek eşin başvurusu yeterli değildir.
Evlat Edinen Evlatlığın İsmini Değiştirebilir Mi?
Evlât edinen isterse çocuğa yeni bir ad verebilir. Bu işlem evlat edinme davasının içinde yapılabilir. Şahitlerle çocuğa hangi isimle hitap edildiğinin ispatlanması gerekir.
Evlat Edinilen Kişinin Adan Baba Adı Değişir mi?
Eşler tarafından birlikte evlât edinilen ve ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydına ana ve baba adı olarak evlât edinen eşlerin adları yazılır. Evlatlığın, miras ve başka haklarının zedelenmemesi, aile bağlarının devam etmesi için evlâtlığın naklen geldiği aile kütüğü ile evlât edinenin aile kütüğü arasında her türlü bağ kurulur. Ayrıca evlâtlıkla ilgili kesinleşmiş mahkeme kararı her iki nüfus kütüğüne işlenir. Evlat edinme ile ilgili kayıtlar, belgeler ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlâtlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz. (TMK m. 314)
Evlat Edinilme İşlemi Nüfusta Görülür Mü?
Evlat Edinme işlemi nüfusta kapalı kayıt olarak görünür. Evlat edinme davasına konu olunmuşsa da bu dava UYAP vatandaş sisteminde görünür.
Evlatlık Evlat Edinenin Miraşçısı Olur Mu?
Evlatlık, evlilik içinde doğmuş çocuk gibi miras hakkına sahiptir. Evlatlığın miras hakkını diğer mirasçılık ilişkilerinden ayrı tutan en büyük faktör evlatlık ilişkisinin tek taraflı mirasçılık ilişkisine örnek olmasıdır. Evlat edinen kendisini evlat edinenin yasal mirasçısı iken evlat edinen evlatlığın yasal mirasçısı olamamaktadır.
Evlatlığın ölmesi durumunda ancak ve ancak kan hısımları ile eşi evlatlığa mirasçı olacaktır. Bir diğer açıdan ise evlatlık yalnızca kendisini evlat edinenin yasal mirasçısıdır. Evlat edinenin kan hısımlarına mirasçı olamayacaktır. Evlatlık hem kendi kan hısımları ve üstsoyu tarafından mirasçı iken hem de kendisini evlat edinen tarafından mirasçı sıfatını kazanmaktadır.
Eşcinsel Kişiler Evlat Edinebilir Mi?
Yurttan çocuk alırken bu husus değerlendirmeye takılabilir. Çünkü Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Türk genel ahlak, örf ve adetlerine göre de değerlendirme yapmaktadır.
Yetiştirme yurdundan değild de aile yanından çocuk alırken bakım ve gözetim sürelerinin doldurulması halinde, açılacak evlat edinme davasında da pedagog raporunun olumlu gelmesi halinde evlat edinmek isteyen kişi eşcinsel olsa da evlat edinme gerçekleşecektir. Çünkü eşcinsel kişinin tespitine dair bir kanuni kriter olmadığı gibi eşcinsel kişiye çocuk verilmeyeceğine dair de bir kanuni düzenleme yoktur.
Evlatlık Evlat Edinenin Soyadını Alır mı?
Türk Medeni Kanunu’nun m.314/f.3’e göre, “evlatlık küçük ise evlat edinenin soyadını alır”. Evlat edinenin soyadını taşımak evlat edinilen tarafından bir hak olduğu kadar bir yükümlülüktür. Evlat edinme davasının açılması ve kararın kesinleşmesi durumunda evlat edinilenin soyadında değişiklik meydana gelecektir. Evlat edinen dilerse evlatlığın öz adını değiştirme hakkına sahiptir.
Vatandaşlık: Evlat edinme, tek başına evlada Türk Vatandaşlığı kazandırmayacaktır, Bir Türkün bir yabancı tarafından evlat edinilmesi durumunda da sırf evlat edinme işlemi nedeni ile vatandaşlık kaybedilmeyecektir.
Evlat Edinen İle Evlatlık Evlenebilir Mi?
Evlenme Yasağı: Medeni Kanunumuzda evlat edinen ile evlatlığın ve bunlardan biri ile diğerinin altsoyu ve eşi arasında evlenme yasağı düzenlenmiştir. Bu kapsamda evlat edinen kişi ile evlatlık ya da onun boşandığı eşinden, evlatlığın altsoyu ile de evlenemeyecektir. Evlatlık da evlat edinenin altsoyu ile evlenemeyecektir.
Evlat Edinilen Çocuğa Öz Annesinden Miras Kalır Mı?
Evlatlığın, miras ve başka haklarının zedelenmemesi, aile bağlarının devam etmesi için evlatlığın naklen geldiği aile kütüğü ile evlat edinenin aile kütüğü arasında her türlü bağ kurulur ve Türk Medeni Kanunu’nun 500. maddesine göre de evlatlık ve alt soyu evlat edinene kan hısımı gibi mirasçı olurlar, evlatlığın kendi ailesindeki mirasçılığı da devam eder.
Yeni Doğmuş Bebek Evlat Edinebilir mi?
Yeni doğmuş bebeği doğar doğmaz evlat edinemezsiniz çünkü kanunen en az 1 yıl bakma şartı vardır. Yeni doğan bebeği alıp bir yıl boyunca bakma şartını karşıladığınızda, açılacak dava sonucunda evlat edinebilirsiniz.
Nişanlı veya Resmi Nikâhsız Çiftler Evlatlık Edinebilir mi?
Birlikte evlat edinemezler, sadece biri başvurabilir.
Bekar kişi Türkiyede evlat edinebilir mi?
Evet. Türk Medeni Kanunu’na göre bekâr kişiler, 30 yaşını doldurduklarında tek başlarına evlat edinebilir. Evlat edinme için evli olma zorunluluğu yoktur.
Bekâr bir kadın ya da erkek, çocuğa yeterli bakım, sevgi ve maddi olanak sağlayabiliyorsa evlat edinmeye başvurabilir. Sosyal hizmet uzmanları, adayın çevresel desteklerini de (aile, akraba, arkadaş) değerlendirir.
Türkiye’de pek çok bekâr birey başarılı şekilde çocuk evlat edinmiştir.
Evlat Edinme Davası Ne Şekilde İlerler ve Ne Kadar Sürer?
Mahkeme şahit dinlemek istemektedir ve de mahkeme pedagogu vasıtasıyla sir raporu aldırmaktadır. Çocuk için Aile Sosyal Politikalar Bakanlığınca Tutulan Raporlara dayanılarak dava açılması halinde dava reddedilebilir çünkü mahkeme ayrıca kendi araştırmasını yapmak istmektedir. Bu nedenle pedagog raporu, sosyoekonomik inceleme raporu, şahit anlatımlarının dinlenmesi gerekecektir. Bu gereklilikler yerine getirildiğinde karar verilmektedir. Mahkeme sürecinde taraflar şehir değiştirebilmektedir. Karar kesinleşince de yurt dışına çıkabilmektedirler.
İlk celse ön inceleme celsesi olup bu celse tanık dinlemek hakimin insiyatifindedir. Bu nedenle davanın 1 veya 2 celse sürmesi tamamen hakim taraflar ve şahitlerin takvimine göre belirlenecektir.