"Enter"a basıp içeriğe geçin

Adli yardım nedir? Dava nasıl harçsız görülür?

Adli yardım 2 türlü anlaşılmalıdır:

Birincisi davanın görüleceği yer barosunun maddi durumu yeterli olmayan kişilere ücretsiz avukat sağlayıp yine davanın mahkemede ücretsiz görülmesidir.

Bunun için barolarca çeşitli koşullar aranmaktadır.

Öncelikle başvurucunun mahkemeye sunulabilir, dava edilebilir, zaman aşımına uğramamış bir hakkının olması gerekir.

Başvuran kişinin herhangi bir sosyal güvencesinin, gelirinin ve mal varlığının bulunmaması gerekir. Bunların tespiti için baro başvuran kişiye evrak vererek ilgili resmi dairelerde kaydının olmadığına dair imza almasını ister

Bu şekilde evrakını getiren kişiye açılacak dava sonucunda maddi bir alacak elde etmesi halinde baroya %5 ödeme yapacağına ve avukatlık ücretinin ödeyeceğine dair bir taahhütname imzalatılır. Davanın sonucunda çıkan rakam o senenin avukatlık asgari ücret tarifesindeki ilgili davaya biçilen rakamdan düşük olsa dahi asgari ücret tarifesindeki rakam ve elde edilen maddi menfaatin %5 lik kısmı icra yoluyla tahsil edilir. Taahhütnameye göre şahsın dava sonucunda hak kazandığı miktarı davalıdan tahsil etmiş olması veya olmamasının bir önemi yoktur. Davanın kesinleşmiş olması yeterlidir. Bu nedenle “bedava avukat verdiler, ben paramı alamadım ama baro benden para aldı” demenin bir faydası yoktur. Yasal düzenlemeler bu şekildedir.

Adli yardım bürosu başvurucuya listeden sırası gelen bir avukatı verir. Başvurucunun avukat seçme durumu yoktur.

 

İkinci durumda şahıs piyasadan gönlüne göre bir avukat seçip bu avukatın davasını mahkemeye harç vermeden açması için talepte bulunur. Bunun için fakirliğini ispatlayan çeşitli evraklarını toplar. Bu evraklar dava ile birlikte mahkemeye sunulur. Ancak davanın harçsız görülüp görülmeyeceği mahkemenin takdirindedir. Mahkemeler genelde davanın harcının ödenmesinden yana karar almaktadır. Yani nasıl olsa harçsız görülecek diye yüksek meblağlarla dava açıp sonrasında harcını ödemek zorunda kalan kişiler vardır. İlgili mevzuat şu şekildedir:

Adli Yardım

Adli yardımdan yararlanacak kişiler

MADDE 334- (1) Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, haklı oldukları yolunda kanaat uyandırmak kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler.

(2) Kamuya yararlı dernek ve vakıflar, iddia ve savunmalarında haklı göründükleri ve mali açıdan zor duruma düşmeden gerekli giderleri kısmen veya tamamen ödeyemeyecek durumda oldukları takdirde adli yardımdan yararlanabilirler.

(3) Yabancıların adli yardımdan yararlanabilmeleri ayrıca karşılıklılık şartına bağlıdır.

Adli yardımın kapsamı

MADDE 335- (1) Adli yardım kararı, ilgiliye, aşağıdaki hususları sağlar:

a) Yapılacak tüm yargılama ve takip giderlerinden geçici olarak muafiyet.

b) Yargılama ve takip giderleri için teminat göstermekten muafiyet.

c) Dava ve icra takibi sırasında yapılması gereken tüm giderlerin Devlet tarafından avans olarak ödenmesi.

ç) Davanın avukat ile takibi gerekiyorsa, ücreti sonradan ödenmek üzere bir avukat temini.

(2) Mahkeme, talepte bulunanın, yukarıdaki bentlerde düzenlenen hususlardan bir kısmından yararlanmasına da karar verebilir.

(3) Adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder.

Adli yardım talebi

MADDE 336- (1) Adli yardım, asıl talep veya işin karara bağlanacağı mahkemeden; icra ve iflas takiplerinde ise takibin yapılacağı yerdeki icra mahkemesinden istenir.

(2) Talepte bulunan kişi, iddiasının özeti ile birlikte, iddiasını dayandıracağı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır.

(3) Kanun yollarına başvuru sırasında adli yardım talebi bölge adliye mahkemesine veya Yargıtaya yapılır.

(4) Adli yardım talebine ilişkin evrak, her türlü harç ve vergiden muaftır.

Adli yardım talebinin incelenmesi

MADDE 337- (1) Mahkeme, adli yardım talebi hakkında duruşma yapmaksızın karar verebilir.

(2) Adli yardım talebinin kabul veya reddine ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz. Ancak, adli yardım talebi reddedilirse, sonradan gerçekleşen bir sebebe dayanılarak tekrar talepte bulunulabilir.

(3) Adli yardım, daha önce yapılan yargılama giderlerini kapsamaz.

Adli yardım kararının kaldırılması

MADDE 338- (1) Adli yardımdan yararlanan kişinin mali durumu hakkında kasten veya ağır kusuru sonucu yanlış bilgi verdiği ortaya çıkar veya sonradan mali durumunun yeteri derecede iyileştiği anlaşılırsa adli yardım kararı kaldırılır.

Adli yardımla ertelenen yargılama giderlerinin tahsili

MADDE 339- (1) Adli yardım kararından dolayı ertelenen tüm yargılama giderleri ile Devletçe ödenen avanslar dava veya takip sonunda haksız çıkan kişiden tahsil olunur. Adli yardımdan yararlanan kişinin haksız çıkması hâlinde, uygun görülürse yargılama giderlerinin en çok bir yıl içinde aylık eşit taksitler hâlinde ödenmesine karar verilebilir.

Adli yardım kararıyla atanan avukatın ücretinin ödenmesi

MADDE 340- (1) Adli yardımdan yararlanan kişi için mahkemenin talebi üzerine baro tarafından görevlendirilen avukatın ücreti, yargılama gideri olarak Hazineden ödenir.

CMK avukatlığı ise bir bakıma adli yardım biçimde algılanabilecek bir müessesedir. Burada da sadece ceza davaları ve ceza kovuşturmasında CMK dan avukat atanmasına karar verilir. Yine avukat seçme hakkı yoktur. Sıradaki avukat gönderilir. Eğer CMK avukatından faydalanan kişi yargılamada haksız bulunursa avukata ödenen ücretler devlet tarafından tahsil edilir

İlk Yorumu Siz Yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir